Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, που τιμάται κάθε χρόνο στις 28 Ιανουαρίου, έχει καθιερωθεί με πρωτοβουλία του Συμβουλίου της Ευρώπης και συνδέεται με τη Σύμβαση 108 — το πρώτο διεθνές, νομικά δεσμευτικό κείμενο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η ημέρα αυτή υπενθυμίζει ότι το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η ψηφιακή διαχείριση πληροφοριών είναι πανταχού παρούσα.
Τα προσωπικά μας δεδομένα δεν είναι απλώς πληροφορίες αποθηκευμένες σε συστήματα και βάσεις δεδομένων. Είναι κομμάτια της ζωής μας. Είναι η υγεία μας, οι εμπειρίες μας, οι φόβοι και οι ευάλωτες στιγμές μας. Είναι όλα εκείνα που μοιραζόμαστε με την προσδοκία ότι θα αντιμετωπιστούν με σεβασμό, εμπιστευτικότητα και υπευθυνότητα.
Για οργανώσεις όπως το Κάπα3, που εργάζονται καθημερινά με ασθενείς και ευάλωτους ανθρώπους, η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν είναι απλώς μια νομική υποχρέωση. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας και εμπιστοσύνης. Τα δεδομένα υγείας — σωματικής και ψυχικής — ανήκουν στις πιο ευαίσθητες κατηγορίες προσωπικών δεδομένων. Η ακατάλληλη χρήση ή η ανεπαρκής προστασία τους μπορεί να οδηγήσει σε στιγματισμό, κοινωνικό αποκλεισμό και βαθιά ανασφάλεια.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR) έχει θεσπιστεί για να διασφαλίζει ότι κάθε πολίτης διατηρεί τον έλεγχο των προσωπικών του πληροφοριών. Το δικαίωμα στην ενημέρωση, στη συναίνεση, στην πρόσβαση και στη διαγραφή δεδομένων δεν αποτελεί γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά βασικό μηχανισμό προστασίας της ανθρώπινης υπόστασης — ιδιαίτερα όταν πρόκειται για δεδομένα που αφορούν την υγεία.
Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO), η εμπιστευτικότητα και η ηθική διαχείριση των δεδομένων υγείας αποτελούν προϋπόθεση για την παροχή ποιοτικής και ασφαλούς φροντίδας. Η εμπιστοσύνη των ασθενών ενισχύεται όταν γνωρίζουν ότι οι πληροφορίες τους χρησιμοποιούνται με σαφή όρια, διαφάνεια και σεβασμό.
Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων δεν μας καλεί απλώς να ενημερωθούμε. Μας καλεί να αναλογιστούμε πώς αντιμετωπίζουμε την ιδιωτικότητα — όχι ως τεχνικό ζήτημα, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος του σεβασμού προς τον άνθρωπο. Γιατί η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν αφορά την τεχνολογία. Αφορά τη σχέση εμπιστοσύνης που θεμελιώνει κάθε ανθρώπινη φροντίδα.
Πηγές:
- Council of Europe — Convention 108
- European Data Protection Board (EDPB) — GDPR & Special Categories of Data
- World Health Organization (WHO) — Health Data Governance & Confidentiality
- Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Ελλάδα)
Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3
