Ο ύπνος είναι κρίσιμος για την υγεία μας, αλλά η ζωή με καρκίνο μπορεί να προκαλέσει σημαντικές διαταραχές ύπνου. Η αϋπνία, οι λοιπές διαταραχές ύπνου και οι άλλες ανωμαλίες επηρεάζουν μεγάλο μέρος των ασθενών με καρκίνο, είτε λόγω της νόσου, των θεραπειών είτε του άγχους που τη συνοδεύει.
Αϋπνία σε Ασθενείς με Καρκίνο
Αϋπνία ορίζεται ως δυσκολία στην έναρξη ή τη διατήρηση του ύπνου, με αρνητικές συνέπειες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σε ασθενείς με καρκίνο, η αϋπνία μπορεί να προκληθεί ή να επιδεινωθεί από: την ίδια τη νόσο, τις φαρμακευτικές αγωγές, το άγχος, αλλά και από καθημερινές συνήθειες όπως η κατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ το βράδυ και η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας. Επιπλέον, η αϋπνία μπορεί να διατηρείται από συνήθειες που δυσκολεύουν τον ύπνο, όπως τηλεόραση ή φως στο υπνοδωμάτιο, ύπνος σε πολυθρόνα ή χρήση υπολογιστή πριν τον ύπνο.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Sleep Medicine υπογραμμίζει ότι η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) μπορεί να μειώσει τα προβλήματα ύπνου και την εξάρτηση από υπνωτικά φάρμακα σε ασθενείς με καρκίνο. Άλλες προσεγγίσεις, όπως ο βελονισμός ή η χρήση μελατονίνης, έχουν επίσης εμφανίσει οφέλη, πάντα υπό την καθοδήγηση του ογκολόγου.
Η διαχείριση της αϋπνίας απαιτεί πολυδιάστατη προσέγγιση: σταθερό πρόγραμμα ύπνου, επαρκής δραστηριότητα και φως κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποφυγή ύπνου και καφεΐνης κατά τη διάρκεια της ημέρας, καθώς και ένα ήσυχο, σκοτεινό και άνετο υπνοδωμάτιο τη νύχτα. Η CBT-I, είτε με φυσική παρουσία είτε ψηφιακά, βοηθά να εγκαταλειφθούν οι συμπεριφορές που δυσχεραίνουν τον ύπνο. Τα φαρμακευτικά σκευάσματα συνιστώνται μόνο για βραχυπρόθεσμη χρήση σε σοβαρές περιπτώσεις.
Παραϋπνίες (Parasomnias)
Οι νυχτερινές διαταραχές όπως ο ύπνος με περίεργες κινήσεις ή οι νυχτερινοί τρόμοι εμφανίζονται σπάνια, αλλά πρέπει να αξιολογούνται προσεκτικά, καθώς μερικές φορές μπορεί να είναι σύμπτωμα υποκείμενων προβλημάτων, όπως επιληψίας ή άλλων διαταραχών ύπνου. Η ακριβής περιγραφή των επεισοδίων από τον ασθενή ή τον/την σύντροφο ύπνου είναι απαραίτητη για τη σωστή διάγνωση.
Η σχέση ανάμεσα στον ύπνο και τον καρκίνο είναι πολύπλοκη, αλλά είναι ξεκάθαρο ότι η φροντίδα του ύπνου μπορεί να επηρεάσει θετικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η αξιολόγηση και η αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου, είτε μέσω συμβουλευτικής, είτε με στοχευμένες θεραπείες όπως η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά στην καθημερινότητα του ασθενή.
Στο ΚΑΠΑ3 αναγνωρίζουμε τη σημασία του ύπνου για την ευεξία των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο και ενθαρρύνουμε τους ασθενείς να αναζητούν καθοδήγηση για τη διαχείριση των διαταραχών ύπνου στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης φροντίδας.
Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ
Κείμενο/Προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το Κάπα3