Η 25η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας Κατά των Γυναικών, μια ημέρα που μας υπενθυμίζει ότι η βία λόγω φύλου παραμένει ένα σοβαρό και επίμονο κοινωνικό πρόβλημα. Στόχος της ημέρας είναι η ευαισθητοποίηση, η πρόληψη και η στήριξη των θυμάτων, αλλά και η προώθηση μιας κοινωνίας όπου η ισότητα και ο σεβασμός αποτελούν αυτονόητες αξίες.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως έχει υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία στη ζωή της. Στην Ελλάδα, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών έχει βιώσει ενδοοικογενειακή βία, ενώ οι καταγγελίες παραμένουν υψηλές. Μάλιστα, η οικονομική κρίση και η πανδημία ενίσχυσαν τις κοινωνικές πιέσεις, οδηγώντας σε αύξηση των περιστατικών.
Η βία κατά των γυναικών δεν περιορίζεται μόνο στη φυσική ή σεξουαλική κακοποίηση. Περιλαμβάνει ψυχολογική, οικονομική και κοινωνική βία, μορφές που συχνά είναι αόρατες αλλά αφήνουν βαθιά και μακροχρόνια σημάδια στην υγεία, την αυτοεκτίμηση και την καθημερινότητα των γυναικών. Η πρόληψη, η έγκαιρη αναγνώριση και η συστηματική στήριξη των επιζωσών είναι κρίσιμης σημασίας.
Η έμφυλη βία δεν κάνει διακρίσεις. Επηρεάζει γυναίκες κάθε ηλικίας και κοινωνικής ομάδας, συμπεριλαμβανομένων και των τρανς γυναικών, που συχνά αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση σε ασφάλεια, φροντίδα και υποστήριξη.
Έρευνες δείχνουν ότι η βία κατά των γυναικών και ο καρκίνος συνδέονται σε μια αμφίδρομη σχέση. Η βία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου μέσω χρόνιου στρες, ανθυγιεινών συμπεριφορών ή καθυστέρησης σε προληπτικές εξετάσεις. Παράλληλα, μια διάγνωση καρκίνου μπορεί να κάνει μια γυναίκα πιο ευάλωτη στην κακοποίηση, καθώς μπορεί να εξαρτάται περισσότερο από τον θύτη για καθημερινές ανάγκες, μετακινήσεις, φαρμακευτική αγωγή ή οικονομική υποστήριξη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ίδια η νόσος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο ψυχολογικής πίεσης ή ελέγχου.
Καμία γυναίκα δεν αξίζει να ζει μέσα στον φόβο. Είναι σημαντικό κάθε γυναίκα να γνωρίζει ότι δεν φταίει και δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσει τη βία μόνη της. Η βοήθεια υπάρχει — από γραμμές υποστήριξης, ξενώνες και εξειδικευμένες δομές, μέχρι ανθρώπους του στενού περιβάλλοντος που μπορούν να τη στηρίξουν. Αν αντιληφθούμε ότι μια γυναίκα γύρω μας κινδυνεύει, έχουμε ευθύνη να μιλήσουμε, να της σταθούμε και να την ενθαρρύνουμε να ζητήσει βοήθεια. Η σιωπή συντηρεί τον κύκλο της βίας· η φωνή μας μπορεί να τον σπάσει.
Αν εσύ ή κάποια γυναίκα γύρω σου χρειάζεται άμεσα βοήθεια, η Γραμμή SOS 15900 λειτουργεί 24/7 με εξειδικευμένο προσωπικό και μπορεί να καθοδηγήσει σε επείγοντα περιστατικά ή σε ασφαλείς δομές φιλοξενίας. Για άμεση επέμβαση καλείτε το 100 (ή αποστέλλετε SMS με όνομα, διεύθυνση και σύντομη περιγραφή). Επιπλέον, τα Συμβουλευτικά Κέντρα και οι Ξενώνες Φιλοξενίας σε όλη την Ελλάδα προσφέρουν δωρεάν ψυχοκοινωνική και νομική στήριξη.
Στο ΚΑΠΑ3 πιστεύουμε βαθιά ότι κάθε γυναίκα αξίζει να νιώθει ασφαλής, σεβαστή και δυνατή. Στηρίζουμε δράσεις πρόληψης, ενημέρωσης και ενδυνάμωσης, και ενθαρρύνουμε κάθε γυναίκα να κάνει το πρώτο βήμα προς την προστασία της. Η αλλαγή ξεκινά όταν καμία από εμάς δεν μένει μόνη. Κάθε ενημέρωση, κάθε συζήτηση και κάθε πράξη αλληλεγγύης συμβάλλουν στη δημιουργία μιας κοινωνίας χωρίς βία.
Η Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας Κατά των Γυναικών μας θυμίζει ότι η αλλαγή απαιτεί ενημέρωση, εκπαίδευση και συλλογική δράση. Η βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση — είναι κοινωνικό ζήτημα που χρειάζεται τη συμμετοχή όλων μας, έτσι ώστε καμία γυναίκα να μη φοβάται να ζητήσει βοήθεια.
Πηγές:
- United Nations – Ending Violence Against Women
- European Institute for Gender Equality – Violence Against Women
- Violence against women increases cancer diagnoses: Results from a meta-analytic review
- 5η Ετήσια Έκθεση της Βίας κατά των γυναικών (Γ.Γ.Ι.Α.Δ.)
Κείμενο/προσαρμογή: Ιφιγένεια Αναστασίου για το ΚΑΠΑ3