Το Κάπα3 στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Φροντιστή: Η φροντίδα του φροντιστή είναι μέρος της φροντίδας του ασθενούς

Η αθέατη επιβάρυνση των οικογενειών, τα δεδομένα από την καθημερινή λειτουργία του Κάπα3 και η ανάγκη για κοινωνική πλοήγηση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και ισότιμη πρόσβαση στην ογκολογική φροντίδα.

Αθήνα, 6 Οκτωβρίου 2026

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 συμμετείχε στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Ελληνικό Δίκτυο Φροντιστών ΕΠΙΟΝΗ, με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Φροντιστή, την Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026, στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.

Με την παρουσίαση «Ο Φροντιστής ως Βασικός Πυλώνας Στήριξης του Ογκολογικού Ασθενούς: Η Ελληνική Πραγματικότητα», η Ευαγγελή Μπίστα, συνιδρύτρια του Κάπα3, και η Μαρίλια Μπάρκα, φοιτήτρια Ψυχολογίας και εθελόντρια του οργανισμού, ανέδειξαν τον πολυδιάστατο ρόλο των άτυπων φροντιστών, τις καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και την ανάγκη αναγνώρισης της συμβολής τους στην ογκολογική φροντίδα.

Η παρουσίαση συνέδεσε την επιστημονική γνώση με τα δεδομένα της καθημερινής λειτουργίας του Κάπα3, αναδεικνύοντας ότι η αποτελεσματική υποστήριξη των ανθρώπων με καρκίνο δεν μπορεί να περιορίζεται στη θεραπευτική διαδικασία.

Η φροντίδα δεν σταματά στο νοσοκομείο. Συνεχίζεται στο σπίτι, στην εργασία, στην οικογένεια και σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής.

Ο άτυπος φροντιστής: Ο αθέατος συντονιστής της ογκολογικής διαδρομής

Πίσω από κάθε θεραπευτική διαδρομή υπάρχει συχνά ένας άνθρωπος που αναλαμβάνει να οργανώσει ραντεβού, να αναζητήσει πληροφορίες, να διεκπεραιώσει διοικητικές διαδικασίες, να συντονίσει μετακινήσεις και να προσφέρει συναισθηματική στήριξη.

Ο άτυπος φροντιστής, συνήθως μέλος της οικογένειας ή πρόσωπο του στενού περιβάλλοντος, γίνεται πολλές φορές ο αθέατος συντονιστής της φροντίδας.

Η συμβολή του, ωστόσο, συνοδεύεται από ένα σημαντικό πρακτικό, κοινωνικό, οικονομικό και ψυχολογικό βάρος.

Η ανάγκη συνδυασμού εργασίας και φροντίδας, η απώλεια προσωπικού χρόνου, οι οικονομικές επιβαρύνσεις, η αβεβαιότητα για την πορεία της νόσου και η συνεχής συναισθηματική πίεση μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής του.

Παράλληλα, οι ανάγκες δεν ολοκληρώνονται απαραίτητα με το τέλος της θεραπείας. Η περίοδος της αποκατάστασης, η επιστροφή στην καθημερινότητα, ο φόβος υποτροπής και η προσαρμογή σε νέους οικογενειακούς ρόλους δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις.

Η υποστήριξη του φροντιστή δεν αποτελεί μια συμπληρωματική κοινωνική παροχή. Είναι ουσιαστική προϋπόθεση για τη συνέχεια και την ποιότητα της φροντίδας.

Τι αποκαλύπτουν τα δεδομένα του Κάπα3

Η καθημερινή εμπειρία του Κάπα3 επιβεβαιώνει τη σημαντική παρουσία των φροντιστών στη διαδικασία αναζήτησης υποστήριξης.

Σύμφωνα με την εσωτερική καταγραφή τηλεφωνικών επαφών του οργανισμού, από τις 27 Ιανουαρίου έως τις 30 Ιουλίου 2026, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 1.251 τηλεφωνικές επαφές.

Από αυτές, οι 614 ήταν εισερχόμενες και οι 637 εξερχόμενες, ενώ 184 εισερχόμενες επαφές προήλθαν από φροντιστές.

Παράλληλα, στοιχεία αιτημάτων του Κάπα3 από την περίοδο 2024–2025 δείχνουν ότι το 50,7% των πρώτων επαφών πραγματοποιήθηκε από φροντιστές. Στο ίδιο σύνολο καταγραφών, το 89,1% των φροντιστών που επικοινώνησαν ήταν συγγενείς πρώτου βαθμού.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν τις καταγραφές του οργανισμού και δεν αποτελούν αντιπροσωπευτική επιδημιολογική αποτύπωση του συνόλου των φροντιστών στην Ελλάδα.

Αναδεικνύουν, ωστόσο, μια ουσιαστική πραγματικότητα: πολύ συχνά, ο άνθρωπος που αναζητά πρώτος πληροφορίες, καθοδήγηση και λύσεις δεν είναι ο ίδιος ο ασθενής, αλλά εκείνος που βρίσκεται δίπλα του.

Τα συχνότερα ζητήματα περιλαμβάνουν διοικητική καθοδήγηση, κοινωνικά δικαιώματα και παροχές, διαδικασίες ΚΕΠΑ, εργασιακές διευκολύνσεις και ανάγκες ψυχολογικής υποστήριξης.

Το πρόβλημα δεν είναι πάντοτε η πλήρης απουσία πληροφορίας. Συχνά είναι ο κατακερματισμός της σε διαφορετικές υπηρεσίες, η πολυπλοκότητα των διαδικασιών και η δυσκολία μετατροπής της σε συγκεκριμένα βήματα.

Οι ασθενείς και οι φροντιστές δεν χρειάζονται απλώς περισσότερη πληροφορία. Χρειάζονται αξιόπιστη καθοδήγηση που οδηγεί σε πράξη.

Η ψυχολογική επιβάρυνση των φροντιστών δεν είναι πάντα ορατή

Η επιβάρυνση του φροντιστή (caregiver burden) δεν περιορίζεται στη σωματική κόπωση.

Περιλαμβάνει την ψυχική πίεση, την οικονομική ανασφάλεια, τις αλλαγές στην οικογενειακή ισορροπία, την κοινωνική απομόνωση και, πολλές φορές, βαθύτερα υπαρξιακά ερωτήματα.

Ο φροντιστής καλείται να παραμένει διαθέσιμος και λειτουργικός, ακόμη και όταν ο ίδιος βιώνει φόβο, θλίψη, αβεβαιότητα ή εξάντληση.

Συχνά διστάζει να εκφράσει τις ανάγκες του, θεωρώντας ότι η προτεραιότητα πρέπει να δίνεται αποκλειστικά στον άνθρωπο που νοσεί.

Όμως η ανάγκη υποστήριξης δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας.

Η έγκαιρη αναγνώριση της ψυχολογικής δυσφορίας, η πρόσβαση σε συμβουλευτική και ψυχοκοινωνική φροντίδα, καθώς και η δυνατότητα πρακτικής υποστήριξης μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη διαχείριση της καθημερινής επιβάρυνσης.

Η φροντίδα του φροντιστή αποτελεί μέρος της ολοκληρωμένης φροντίδας του ασθενούς.

Η κοινωνική πλοήγηση ως γέφυρα πρόσβασης και υποστήριξης

Στο Κάπα3, η κοινωνική πλοήγηση δεν περιορίζεται στην απάντηση ενός μεμονωμένου ερωτήματος.

Αποτελεί μια οργανωμένη διαδικασία αναγνώρισης αναγκών, καταγραφής αιτημάτων, προτεραιοποίησης, αναζήτησης λύσεων, παραπομπής στις κατάλληλες υπηρεσίες και επαναξιολόγησης της υποστήριξης.

Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να συνδέει τον ασθενή και τον φροντιστή με τις υπηρεσίες υγείας, τις δομές κοινωνικής προστασίας και τους κατάλληλους επαγγελματίες.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της κοινωνικής εργασίας και της διεπιστημονικής συνεργασίας, ώστε οι πρακτικές, οικονομικές, διοικητικές και ψυχολογικές ανάγκες να αντιμετωπίζονται συντονισμένα.

Η εμπειρία του Κάπα3 αναδεικνύει ότι η πραγματική πρόσβαση στη φροντίδα δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών, αλλά και από τη δυνατότητα κάθε ανθρώπου να τις γνωρίζει, να τις κατανοεί και να τις αξιοποιεί.

Η ΜΥΡΤΩ: Όταν η ψηφιακή καινοτομία ενισχύει την ανθρώπινη καθοδήγηση

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε επίσης η ΜΥΡΤΩ – Ψηφιακή Κοινωνική Πλοηγός του Κάπα3, η οποία αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με δικαιώματα, παροχές και υπηρεσίες υποστήριξης.

Η ΜΥΡΤΩ αναπτύσσεται με την τεχνολογική συνεργασία της SimasiaAI και την υποστήριξη του ΤΙΜΑ Κοινωφελούς Ιδρύματος.

Αξιοποιώντας τεκμηριωμένες πηγές, κατανοητή γλώσσα, διευκρινιστικές ερωτήσεις και μηχανισμούς αναγνώρισης αναγκών, επιδιώκει να υποστηρίζει τον άνθρωπο στην αναζήτηση αξιόπιστης πληροφορίας.

Παράλληλα, η ανθρώπινη εποπτεία και η παραπομπή στην ομάδα υποστήριξης παραμένουν βασικά στοιχεία της προσέγγισης.

Σύμφωνα με το στιγμιότυπο του πίνακα παρακολούθησης της εφαρμογής στις 19 Σεπτεμβρίου 2026, είχαν καταγραφεί 2.220 συνεδρίες χρήσης (sessions). Πρόκειται για συνεδρίες της εφαρμογής και όχι για ισάριθμους μοναδικούς χρήστες ή ωφελουμένους.

Τα θέματα των ερωτημάτων αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των αναγκών: παροχές ΕΟΠΥΥ, φάρμακα και θεραπείες, πιστοποίηση αναπηρίας, δικαιώματα ασθενών και φροντιστών, εργασιακά ζητήματα και κοινωνική προστασία.

Για το Κάπα3, η σημασία της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκεται στη δυνατότητά της να συμπληρώνει και να ενισχύει την ανθρώπινη υποστήριξη.

Η τεχνολογία μπορεί να οργανώσει την πληροφορία. Η ανθρώπινη σχέση οργανώνει τη φροντίδα.

Εργασία και φροντίδα: Η ανάγκη θεσμικής αναγνώρισης

Η φροντίδα ενός ανθρώπου με καρκίνο επηρεάζει συχνά και την επαγγελματική ζωή της οικογένειας.

Οι ανάγκες συνοδείας στις θεραπείες, η διαχείριση επειγόντων περιστατικών και η καθημερινή υποστήριξη απαιτούν χρόνο, ευελιξία και κατάλληλες εργασιακές ρυθμίσεις.

Η ενημέρωση για τα δικαιώματα και τις διαθέσιμες άδειες, οι δυνατότητες ευέλικτης εργασίας όπου προβλέπονται, η σταδιακή επαγγελματική επανένταξη και η ευαισθητοποίηση εργοδοτών και τμημάτων ανθρώπινου δυναμικού αποτελούν σημαντικές παραμέτρους της κοινωνικής φροντίδας.

Η αναγνώριση του χρόνου φροντίδας και η προστασία των φροντιστών από τον επαγγελματικό αποκλεισμό πρέπει να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής κοινωνικής προστασίας.

Πέντε κατευθύνσεις για την ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα

Μέσα από την παρουσίαση του Κάπα3 αναδείχθηκαν πέντε βασικές προτεραιότητες:

Αναγνώριση των άτυπων φροντιστών ως ουσιαστικών εταίρων στη φροντίδα και στην κοινωνική πολιτική.
Ενσωμάτωση της πλοήγησης ασθενών ως σταθερού στοιχείου της οργανωμένης ογκολογικής φροντίδας.
Πρόσβαση σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη από τη διάγνωση και σε όλη τη διαδρομή της νόσου.
Υπεύθυνη ψηφιακή ένταξη, με απλή γλώσσα, προσβασιμότητα, διαφάνεια και ανθρώπινη εποπτεία.
Συνεργασία και βιώσιμη χρηματοδότηση, με τη συμμετοχή δημόσιων φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, επαγγελματιών υγείας και οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών.

Οι προτεραιότητες αυτές συνδέονται με την ανάγκη για ένα σύστημα που δεν αντιμετωπίζει τον ασθενή, τον επιζώντα και τον φροντιστή ως ξεχωριστές, ασύνδετες περιπτώσεις, αλλά αναγνωρίζει τη μεταξύ τους σχέση και τη συνέχεια των αναγκών τους.

Από την αναγνώριση στην ουσιαστική υποστήριξη

Η συμμετοχή του Κάπα3 στην εκδήλωση της ΕΠΙΟΝΗ αποτέλεσε μια ακόμη ευκαιρία ανάδειξης των αναγκών των ανθρώπων που προσφέρουν καθημερινά φροντίδα, συχνά χωρίς επαρκή αναγνώριση και οργανωμένη υποστήριξη.

Η εμπειρία των φροντιστών, η συστηματική καταγραφή των αιτημάτων τους και η αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμη βάση για τον σχεδιασμό περισσότερο αποτελεσματικών υπηρεσιών και πολιτικών υγείας.

Για το Κάπα3, η φροντίδα χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως μια συνεχής διαδικασία που συνδέει τον άνθρωπο με την πληροφορία, τις υπηρεσίες, τους επαγγελματίες και την κοινότητά του.

Καμία θεραπευτική διαδρομή χωρίς πλοήγηση.

Καμία ψηφιακή καινοτομία χωρίς ανθρώπινη παρουσία.

Γιατί η φροντίδα αφορά όχι μόνο εκείνον που νοσεί, αλλά και εκείνον που στέκεται δίπλα του.

Πληροφορίες εκδήλωσης

Ευρωπαϊκή Ημέρα Φροντιστή 2026

Ημερομηνία: 6 Οκτωβρίου 2026
Τοποθεσία: Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, Λ. Βασ. Αμαλίας 8, Αθήνα
Διοργάνωση: Ελληνικό Δίκτυο Φροντιστών ΕΠΙΟΝΗ

Περισσότερες πληροφορίες:
https://epioni.gr/εκδήλωση-για-την-ευρωπαϊκή-ημέρα-φρον/

Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών
https://www.kapa3.gr/

Γνωρίστε τη ΜΥΡΤΩ
https://kapa3-cag-rag-hybrid-deploy.onrender.com/

Το Κάπα3 στις Βρυξέλλες: Χτίζοντας ευρωπαϊκές συνεργασίες για μια πιο ανθρωποκεντρική ογκολογική φροντίδα

Η συμμετοχή στο Cluster 1 Health & Mission Cancer Brokerage Event ανέδειξε τη σημασία της ψηφιακής καινοτομίας, της ενεργού εμπλοκής των ασθενών και της διασυνοριακής συνεργασίας στην ευρωπαϊκή έρευνα για την υγεία.

28 Σεπτεμβρίου 2026 | Βρυξέλλες, Βέλγιο

Comet Meetings, Place Stéphanie 20, Βρυξέλλες

Εκπροσώπηση Κάπα3: Αριστέα Αρχοντίδου

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 συμμετείχε στο ευρωπαϊκό Brokerage Event “Building Strong Networks in Cluster 1 Health & Mission Cancer”, που πραγματοποιήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 στις Βρυξέλλες, με επίκεντρο την ανάπτυξη συνεργασιών για τις επικείμενες προσκλήσεις του προγράμματος Horizon Europe 2027, στο πλαίσιο του Cluster 1 – Health και της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τον Καρκίνο (EU Cancer Mission).

Το Κάπα3 εκπροσώπησε η Αριστέα Αρχοντίδου, συνεργάτιδα του οργανισμού με εξειδίκευση στις τεχνολογίες πληροφορικής στην υγεία, στην πολιτική υγείας και στην εκπροσώπηση των ασθενών, συμμετέχοντας στο πλαίσιο της παρουσίας του Hellenic Digital Health Cluster (HDHC).

Η διοργάνωση συγκέντρωσε ερευνητές, πανεπιστήμια, οργανισμούς υγείας, επιχειρήσεις τεχνολογίας, φορείς καινοτομίας, εκπροσώπους ασθενών και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, με κοινό στόχο τη δημιουργία ισχυρών ευρωπαϊκών δικτύων και τη διαμόρφωση νέων ερευνητικών συνεργασιών.

Για το Κάπα3, η συμμετοχή αυτή αποτελεί μέρος μιας σταθερής προσπάθειας να συνδέει τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων με εμπειρία καρκίνου με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις στην έρευνα, στην ψηφιακή υγεία και στην ανάπτυξη περισσότερο προσβάσιμων υπηρεσιών φροντίδας.

Από την ευρωπαϊκή έρευνα στη δημιουργία ουσιαστικών συνεργασιών

Η εκδήλωση αποτέλεσε χώρο ανταλλαγής γνώσης, παρουσίασης ερευνητικών ιδεών και αναζήτησης εταίρων για μελλοντικές ευρωπαϊκές προτάσεις.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε ενημερώσεις για τις προτεραιότητες του Horizon Europe 2027, παρουσιάσεις φορέων και ερευνητικών ομάδων, θεματικές συνεδρίες pitching και στοχευμένες διμερείς συναντήσεις δικτύωσης.

Οι κεντρικές θεματικές επικεντρώθηκαν σε τρεις τομείς:

Healthcare Innovation: Νέες προσεγγίσεις στην έρευνα, στην πρόληψη, στη διάγνωση και στη φροντίδα.
Clinical Trials: Ερευνητικές συνεργασίες, κλινικές μελέτες και ανάπτυξη καινοτόμων θεραπευτικών προσεγγίσεων.
Digital Health & Artificial Intelligence: Ψηφιακά εργαλεία, αξιοποίηση δεδομένων και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία.

Μέσα από τις παρουσιάσεις και τις συζητήσεις αναδείχθηκε ότι οι προκλήσεις της σύγχρονης υγειονομικής φροντίδας απαιτούν όλο και περισσότερο τη συνεργασία διαφορετικών επιστημονικών πεδίων και την ενεργό συμμετοχή φορέων που γνωρίζουν τις ανάγκες των ασθενών στην καθημερινή πράξη.

Η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, η έρευνα και η κοινωνική καινοτομία δεν αποτελούν ανεξάρτητες διαδικασίες. Η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη δυνατότητα να συνδεθούν με πραγματικές ανάγκες, κατάλληλα περιβάλλοντα εφαρμογής και σαφή κριτήρια αξιολόγησης.

Ψηφιακή υγεία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο

Μία από τις σημαντικότερες διαπιστώσεις της διοργάνωσης ήταν ότι η ψηφιακή υγεία και η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελούν πλέον απομονωμένες τεχνολογικές θεματικές.

Αντίθετα, διαπερνούν ολοένα περισσότερα πεδία της έρευνας και της υγειονομικής φροντίδας: από την αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων και την υποστήριξη της κλινικής έρευνας έως την πρόληψη, την ενημέρωση και τη διαχείριση σύνθετων αναγκών.

Ωστόσο, η τεχνολογική πρόοδος δεν συνεπάγεται αυτομάτως και κοινωνική πρόοδο.

Μια ψηφιακή εφαρμογή δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά επιτυχημένη εάν οι άνθρωποι στους οποίους απευθύνεται δεν μπορούν να την κατανοήσουν, να την εμπιστευθούν ή να την αξιοποιήσουν.

Για το Κάπα3, η αντιμετώπιση του ψηφιακού αποκλεισμού, η υγειονομική και ψηφιακή εγγραμματοσύνη, η προσβασιμότητα και η υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις της ανθρωποκεντρικής καινοτομίας.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη της ΜΥΡΤΩΣ – Ψηφιακής Κοινωνικής Πλοηγού του Κάπα3, η οποία αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να υποστηρίζει την πρόσβαση σε τεκμηριωμένη και κατανοητή πληροφόρηση σχετικά με κοινωνικά δικαιώματα, παροχές και υπηρεσίες υποστήριξης.

Η ΜΥΡΤΩ αναπτύσσεται με την τεχνολογική συνεργασία της SimasiaAI και την πολύτιμη υποστήριξη του ΤΙΜΑ Κοινωφελούς Ιδρύματος.

Το έργο αναδεικνύει τη δυνατότητα σύνδεσης της τεχνολογικής καινοτομίας με την κοινωνική πλοήγηση και τις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο.

Η ενεργός συμμετοχή των ασθενών ως προϋπόθεση ουσιαστικής καινοτομίας

Ένα ακόμη σημαντικό μήνυμα που αναδείχθηκε μέσα από τις επαφές και τις παρουσιάσεις ήταν η ανάγκη για ενεργό εμπλοκή των ασθενών στην έρευνα και στον σχεδιασμό ψηφιακών υπηρεσιών.

Οι οργανώσεις ασθενών μπορούν να προσφέρουν πολύ περισσότερα από μια τελική αξιολόγηση ή μια συμβολική εκπροσώπηση.

Μπορούν να συμβάλουν στον προσδιορισμό πραγματικών αναγκών, στη συνδιαμόρφωση ερευνητικών ερωτημάτων, στην ανάπτυξη κατανοητών εργαλείων και στην αξιολόγηση λύσεων μέσα σε πραγματικά περιβάλλοντα εφαρμογής.

Η συμμετοχή των ασθενών σε πιλοτικές εφαρμογές (real-world pilots), σε διαδικασίες συνδημιουργίας (co-creation) και στην αξιολόγηση της προσβασιμότητας μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη περισσότερο κατάλληλων, αποδεκτών και βιώσιμων υπηρεσιών.

Για το Κάπα3, αυτή η προσέγγιση βρίσκεται στον πυρήνα της δραστηριότητάς του.

Η εμπειρία από την καθημερινή κοινωνική καθοδήγηση των ωφελουμένων, η αναγνώριση διοικητικών και κοινωνικών εμποδίων και η συστηματική καταγραφή αναγκών μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμη βάση για την ανάπτυξη και αξιολόγηση νέων παρεμβάσεων.

Ευρωπαϊκή δικτύωση και νέες δυνατότητες συνεργασίας

Η παρουσία του Κάπα3 στις Βρυξέλλες, μέσα από το οικοσύστημα του Hellenic Digital Health Cluster, προσέφερε ευκαιρίες επαφής με οργανισμούς και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην έρευνα, στην ψηφιακή υγεία και στην κοινωνική καινοτομία.

Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις και ανταλλαγές απόψεων με εκπροσώπους διαφορετικών φορέων, μεταξύ των οποίων:

Γιώργος Δημητρίου, Cluster Manager του HDHC, καθώς και Γιώργος Νικολαΐδης και Μάρθα Ζαχαριάδου από την Ergobyte Informatics S.A.

Σωτηρία Τσαλαμάνη από το KMOP – Social Action and Innovation Centre, Νικόλαος Παπαδόπουλος από το heeelp!, Angie Fasoula από τη MIMA Technologies και Ηλίας Νικολινάκος από την ELPEN Pharmaceutical Co. Inc.

Οι επαφές αυτές δημιουργούν προοπτικές περαιτέρω διερεύνησης κοινών ενδιαφερόντων και πιθανών συνεργασιών, ιδιαίτερα σε πεδία όπως η ψηφιακή προσβασιμότητα, η ανθρωποκεντρική τεχνολογία, η συμμετοχή των ασθενών και η εφαρμοσμένη έρευνα.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στο Δίκτυο ΠΡΑΞΗ (PRAXI Network) για την υποστήριξη της ελληνικής συμμετοχής, καθώς και στους εθνικούς εκπροσώπους των προγραμμάτων Horizon Europe και στους συνδιοργανωτές που συνέβαλαν στη δημιουργία ενός ουσιαστικού περιβάλλοντος ευρωπαϊκής συνεργασίας.

Το Κάπα3 ως εταίρος στην ανθρωποκεντρική έρευνα και καινοτομία

Η συμμετοχή του Κάπα3 στη συγκεκριμένη ευρωπαϊκή διοργάνωση ενισχύει τη στρατηγική του κατεύθυνση προς τη διαμόρφωση συνεργασιών που συνδυάζουν την επιστημονική γνώση με την κοινωνική εμπειρία.

Μέσα από τις υπηρεσίες κοινωνικής πλοήγησης, τη συνεργασία με επαγγελματίες υγείας, τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα και την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων, ο οργανισμός επιδιώκει να συμβάλει στον σχεδιασμό, στην εφαρμογή και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και των φροντιστών τους.

Στο πλαίσιο των μελλοντικών ευρωπαϊκών συνεργασιών, το Κάπα3 μπορεί να συνεισφέρει εμπειρία και τεχνογνωσία στην κοινωνική πλοήγηση, στην προσέγγιση και συμμετοχή ασθενών, στην υγειονομική εγγραμματοσύνη, στη συνδιαμόρφωση υπηρεσιών και στην αξιολόγηση της εμπειρίας των τελικών χρηστών.

Η συμμετοχή αυτή δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας ανάπτυξης ενός τεκμηριωμένου, ανθρωποκεντρικού και αξιολογήσιμου μοντέλου υποστήριξης στην ογκολογική φροντίδα.

Από τις ευρωπαϊκές επαφές στη δημιουργία κοινωνικής αξίας

Η εμπειρία των Βρυξελλών επιβεβαιώνει τη σημασία της έγκαιρης συμμετοχής στον ευρωπαϊκό διάλογο και της δημιουργίας συνεργασιών που μπορούν να συνδέσουν τη γνώση, την τεχνολογία και τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Καθώς διαμορφώνονται οι κοινοπραξίες και οι προτάσεις για τις προσκλήσεις του Horizon Europe 2027, η παρουσία οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και φορέων εκπροσώπησης ασθενών αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για πιο συμπεριληπτική έρευνα και καινοτομία.

Για το Κάπα3, η ευρωπαϊκή συνεργασία αποκτά αξία όταν μετατρέπεται σε καλύτερη πληροφόρηση, ισότιμη πρόσβαση, περισσότερες δυνατότητες υποστήριξης και ουσιαστική βελτίωση της καθημερινής ζωής.

Γιατί η καινοτομία στην υγεία δεν μετριέται μόνο με όσα μπορούμε να αναπτύξουμε τεχνολογικά, αλλά και με το πόσους ανθρώπους μπορούμε πραγματικά να συμπεριλάβουμε.

Η φροντίδα δεν σταματά στη θεραπεία. Αφορά ολόκληρη τη ζωή.

Περισσότερες πληροφορίες

Cluster Health & Mission Cancer Brokerage Event
https://www.b2match.com/e/cluster-health-mission-cancer-brokerage

Hellenic Digital Health Cluster
https://hdhc.gr/

Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών
https://www.kapa3.gr/

ΜΥΡΤΩ – Ψηφιακή Κοινωνική Πλοηγός
https://kapa3-cag-rag-hybrid-deploy.onrender.com/

Το Κάπα3 στην EUPATI Greece: Από τη γνώση στην ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών στην έρευνα.

Η εκπαίδευση των εκπροσώπων ασθενών, η αξία της βιωματικής εμπειρίας και η ανάγκη συνδιαμόρφωσης της έρευνας και των πολιτικών υγείας.

21–23 Σεπτεμβρίου 2026 | Ακαδημία Ασθενών EUPATI Greece

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 συμμετείχε, μέσω των συνεργατιδών του Αριστέας Αρχοντίδου και Δέσποινας Χρυσοστομίδου, στο τριήμερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Ακαδημίας Ασθενών EUPATI Greece, που διοργανώθηκε από την Ένωση Ασθενών Ελλάδας, από τις 21 έως τις 23 Σεπτεμβρίου 2026.

Η συμμετοχή αυτή εντάσσεται στη διαρκή προσπάθεια του Κάπα3 για ενίσχυση της επιστημονικής γνώσης, της υγειονομικής εγγραμματοσύνης και των δεξιοτήτων των συνεργατών και εθελοντών του, με στόχο την ουσιαστικότερη υποστήριξη και εκπροσώπηση των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο.

Σε μια εποχή κατά την οποία η κλινική έρευνα, η ανάπτυξη νέων θεραπειών και οι τεχνολογίες υγείας εξελίσσονται διαρκώς, η συμμετοχή των ασθενών αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Ωστόσο, ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει:

Οι ασθενείς συμμετέχουν πραγματικά στη διαμόρφωση των αποφάσεων που τους αφορούν ή περιορίζονται συχνά στον ρόλο του τελικού αποδέκτη τους;

Η εκπαίδευση EUPATI ανέδειξε τη σημασία της μετάβασης από την απλή ενημέρωση στην ενεργό και τεκμηριωμένη συμμετοχή των ασθενών στην έρευνα, στην αξιολόγηση θεραπευτικών παρεμβάσεων και στον σχεδιασμό υπηρεσιών υγείας.

EUPATI: Επιστημονική γνώση και ενδυνάμωση των εκπροσώπων ασθενών

Η European Patients’ Academy on Therapeutic Innovation (EUPATI) αποτελεί ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που προωθεί την εκπαίδευση και την ενδυνάμωση των ασθενών και των εκπροσώπων τους, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν με μεγαλύτερη γνώση και αποτελεσματικότητα στις διαδικασίες έρευνας και ανάπτυξης φαρμάκων και στις συζητήσεις που αφορούν την καινοτομία στην υγεία.

Η ελληνική εκπαιδευτική δράση περιλάμβανε εισηγήσεις, διαδραστικά εργαστήρια και ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ επαγγελματιών, επιστημόνων και εκπροσώπων ασθενών.

Κατά τη διάρκεια των τριών ημερών, εξετάστηκαν κρίσιμα ζητήματα, όπως:

Η κριτική ανάγνωση και κατανόηση των κλινικών μελετών.
Η ερμηνεία στατιστικών δεδομένων και ερευνητικών αποτελεσμάτων.
Το κανονιστικό πλαίσιο των κλινικών δοκιμών και των ιατροτεχνολογικών προϊόντων.
Η ηθική και δεοντολογική διάσταση της έρευνας.
Η οργάνωση και ο σχεδιασμός κλινικών δοκιμών.
Η συμμετοχή των εκπροσώπων ασθενών σε επιστημονικά συμβούλια και διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η πρακτική προσέγγιση, μέσα από την οποία οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να επεξεργαστούν επιστημονικά δεδομένα, να θέσουν ερωτήματα και να αναγνωρίσουν τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζει ένας ασθενής όταν προσπαθεί να κατανοήσει μια κλινική μελέτη ή να αξιολογήσει τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.

Η εκπαίδευση ανέδειξε ότι η επιστημονική γνώση δεν πρέπει να αποτελεί προνόμιο αποκλειστικά των ειδικών, αλλά να γίνεται προσβάσιμη και κατανοητή σε όσους καλούνται να συμμετέχουν σε αποφάσεις που επηρεάζουν την υγεία και τη ζωή τους.

Από την επιστημονική πληροφορία στην κριτική κατανόηση

Μία από τις βασικές θεματικές του προγράμματος αφορούσε την κριτική αξιολόγηση των κλινικών μελετών και την κατανόηση των αποτελεσμάτων τους.

Η ερμηνεία μιας επιστημονικής δημοσίευσης απαιτεί περισσότερα από την ανάγνωση των συμπερασμάτων της.

Χρειάζεται κατανόηση του ερευνητικού σχεδιασμού, του πληθυσμού που συμμετείχε, των θεραπευτικών παρεμβάσεων, των ομάδων σύγκρισης και των εκβάσεων που αξιολογήθηκαν.

Έννοιες όπως η συνολική επιβίωση (Overall Survival – OS), η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου (Progression-Free Survival – PFS), οι ανεπιθύμητες ενέργειες, η ποιότητα ζωής και η στατιστική σημαντικότητα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όταν εξετάζεται το πραγματικό όφελος μιας θεραπείας.

Μια στατιστικά σημαντική διαφορά δεν συνεπάγεται πάντοτε αντίστοιχα σημαντικό κλινικό όφελος για κάθε ασθενή.

Αντίστοιχα, οι δείκτες αποτελεσματικότητας χρειάζεται να εξετάζονται μαζί με τα δεδομένα ασφάλειας, τις επιπτώσεις στην καθημερινότητα και τις προτιμήσεις του ίδιου του ανθρώπου.

Η ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων ενισχύει την ικανότητα των εκπροσώπων ασθενών να συμμετέχουν ουσιαστικότερα στον επιστημονικό διάλογο, να αξιολογούν πληροφορίες και να διατυπώνουν τεκμηριωμένα ερωτήματα.

Η συμμετοχή των ασθενών πρέπει να ξεκινά πριν από την έναρξη της έρευνας

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδείχθηκαν μέσα από τις εκπαιδευτικές συζητήσεις ήταν η ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής των ασθενών ήδη από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού των κλινικών μελετών.

Η Εμπλοκή Ασθενών και Κοινού στην Έρευνα (Patient and Public Involvement – PPI) δεν ταυτίζεται με τη συμμετοχή ενός ασθενούς ως εθελοντή σε μια κλινική δοκιμή.

Προϋποθέτει την αναγνώριση της εμπειρίας του ασθενούς ως πολύτιμης γνώσης, η οποία μπορεί να συμβάλει στον προσδιορισμό των ερευνητικών προτεραιοτήτων και στη διαμόρφωση του ίδιου του ερευνητικού σχεδιασμού.

Οι άνθρωποι με εμπειρία νόσου μπορούν να προσφέρουν σημαντική γνώση σχετικά με το ποιες θεραπευτικές εκβάσεις έχουν πραγματική αξία για την καθημερινότητά τους, ποιες διαδικασίες συμμετοχής είναι υπερβολικά επιβαρυντικές και ποια εμπόδια ενδέχεται να περιορίζουν την πρόσβαση σε μια μελέτη.

Η μετάβαση από την έρευνα «για τους ασθενείς» στην έρευνα «μαζί με τους ασθενείς» αποτελεί μια ουσιαστική αλλαγή στη φιλοσοφία της σύγχρονης υγειονομικής έρευνας.

Patient Experience Data: Όταν το βίωμα γίνεται μέρος της επιστημονικής γνώσης

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η έννοια των Δεδομένων Εμπειρίας Ασθενών (Patient Experience Data – PED).

Πρόκειται για δεδομένα που αποτυπώνουν τις εμπειρίες, τις ανάγκες, τις προτιμήσεις και τις προτεραιότητες των ανθρώπων που ζουν με μια νόσο.

Στην ογκολογική φροντίδα, η εμπειρία του ασθενούς δεν περιορίζεται στην ανταπόκριση στη θεραπεία. Περιλαμβάνει τις επιπτώσεις στην εργασία, στις οικογενειακές σχέσεις, στην οικονομική ασφάλεια, στην καθημερινή λειτουργικότητα και στην ποιότητα ζωής.

Η αξιοποίηση τέτοιων δεδομένων μπορεί να συμβάλει σε μια πληρέστερη κατανόηση των θεραπευτικών αναγκών και της ισορροπίας οφέλους–κινδύνου (benefit–risk balance).

Ενημερωμένη συγκατάθεση: Από την υπογραφή στην ουσιαστική κατανόηση

Η ενημερωμένη συγκατάθεση (Informed Consent) αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση της ηθικής και δεοντολογικής διεξαγωγής της κλινικής έρευνας.

Δεν αρκεί όμως η υπογραφή ενός εγγράφου.

Ο συμμετέχων χρειάζεται να κατανοεί τον σκοπό της μελέτης, τις διαδικασίες, τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους, τις εναλλακτικές επιλογές και το δικαίωμά του να αποχωρήσει, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, χωρίς δυσμενείς συνέπειες για τη συνήθη φροντίδα του.

Η χρήση κατανοητής γλώσσας, ο κατάλληλος χρόνος ενημέρωσης και η δυνατότητα υποβολής ερωτήσεων αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις μιας πραγματικά ενημερωμένης απόφασης.

Η υγειονομική εγγραμματοσύνη δεν αφορά αποκλειστικά τις γνώσεις του ασθενούς. Αφορά και την ικανότητα του συστήματος υγείας να παρέχει πληροφορίες με τρόπο κατανοητό, προσβάσιμο και κατάλληλο για τη λήψη αποφάσεων.

Από την τυπική εκπροσώπηση στην πραγματική επιρροή

Οι συζητήσεις της εκπαίδευσης ανέδειξαν επίσης τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην ουσιαστική εκπροσώπηση των ασθενών.

Η περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένη γνώση, η έλλειψη χρόνου και πόρων, οι γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες και η απουσία συστηματικών διαδικασιών συμμετοχής μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικά εμπόδια.

Παράλληλα, ζητήματα διαφάνειας, ανεξαρτησίας και διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων (conflicts of interest) αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την αξιοπιστία της εκπροσώπησης.

Η ενίσχυση της συμμετοχής στα νοσοκομεία, στα επιστημονικά συμβούλια και στις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες αξιολόγησης της υγείας αποτελεί σημαντική κατεύθυνση για ένα περισσότερο διαφανές και συμπεριληπτικό σύστημα.

Η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο να αποκτήσουν οι ασθενείς θέση στο τραπέζι των αποφάσεων, αλλά να μπορούν να επηρεάζουν ουσιαστικά όσα αποφασίζονται.

Η σημασία της συμμετοχής για το Κάπα3

Για το Κάπα3, η εκπαίδευση των συνεργατών του μέσα από την EUPATI αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας σύνδεσης της επιστημονικής τεκμηρίωσης με την καθημερινή εμπειρία των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο.

Η Αριστέα Αρχοντίδου και η Δέσποινα Χρυσοστομίδου συμμετείχαν στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες και στα εργαστήρια κριτικής ανάγνωσης κλινικών μελετών και στατιστικής ανάλυσης, ενισχύοντας την ανταλλαγή γνώσης και εμπειρίας με εκπροσώπους ασθενών και επαγγελματίες από διαφορετικά πεδία.

Η απόκτηση και αξιοποίηση αυτής της γνώσης συνδέεται άμεσα με τους βασικούς άξονες του οργανισμού:

Την ενδυνάμωση των ασθενών και των φροντιστών.
Την ανάπτυξη υγειονομικής και ψηφιακής εγγραμματοσύνης.
Την πρόσβαση σε αξιόπιστη και κατανοητή πληροφόρηση.
Την ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών στην έρευνα.
Τη διεπιστημονική συνεργασία και τη συνδιαμόρφωση υπηρεσιών.
Την εκπαίδευση συνεργατών και εθελοντών για καλύτερη καθοδήγηση και υποστήριξη.

Η κατεύθυνση αυτή αντανακλάται και στην ανάπτυξη της ΜΥΡΤΩΣ – Ψηφιακής Κοινωνικής Πλοηγού του Κάπα3, η οποία αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να διευκολύνει την πρόσβαση σε τεκμηριωμένη πληροφόρηση σχετικά με δικαιώματα, παροχές και διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης.

Μέσα από την έρευνα, τις ευρωπαϊκές συνεργασίες, την εκπαίδευση και την καθημερινή κοινωνική καθοδήγηση, το Κάπα3 επιδιώκει να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός περισσότερο οργανωμένου και αξιολογήσιμου μοντέλου ανθρωποκεντρικής πλοήγησης στην ογκολογική φροντίδα.

Για το Κάπα3, η συμμετοχή σε τέτοιες πρωτοβουλίες αποτελεί επένδυση στη συλλογική γνώση του οργανισμού και στη συνεχή ενίσχυση της επιστημονικής και κοινωνικής του συνεισφοράς.

Από τη συμμετοχή στη συνδιαμόρφωση

Η παρουσία του Κάπα3 στην Ακαδημία Ασθενών EUPATI Greece επιβεβαιώνει τη σημασία της διαρκούς εκπαίδευσης και της ουσιαστικής συνεργασίας ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα και στους ανθρώπους με εμπειρία νόσου.

Η συμμετοχή των ασθενών δεν πρέπει να αποτελεί μια τυπική διαδικασία εκπροσώπησης.

Χρειάζεται να είναι ουσιαστική, τεκμηριωμένη, συμπεριληπτική και να ξεκινά από τα πρώτα στάδια της έρευνας και του σχεδιασμού των υπηρεσιών.

Γιατί οι ασθενείς δεν είναι μόνο αποδέκτες της επιστημονικής γνώσης.

Μπορούν και πρέπει να αποτελούν ενεργούς συνεργάτες στη δημιουργία της.

Στο Κάπα3 συνεχίζουμε να επενδύουμε στη γνώση, στην εκπαίδευση, στη συνεργασία και στη συνδιαμόρφωση.

Γιατί η καλύτερη φροντίδα δεν σχεδιάζεται μόνο για τους ανθρώπους. Σχεδιάζεται μαζί τους.

Πηγές και περαιτέρω ενημέρωση

EUPATI – European Patients’ Academy on Therapeutic Innovation
https://eupati.eu/

Ένωση Ασθενών Ελλάδας
https://greekpatient.gr/

University of Basel – Patient and Public Involvement: Why and How
https://dkf.unibas.ch/en/scientific-services/patient-and-public-involvement/patient-and-public-involvement-why-and-how/

European Medicines Agency – Patient Experience Data Reflection Paper
https://www.ema.europa.eu/en/scientific-guidelines/patient-experience-data-ped-reflection-paper

Bereczky, T. (2013). The Impatient Patient: A Discussion of Patient Involvement in Novel Forms of Knowledge Production – A Case Study of the European Community Advisory Board on HIV/AIDS. Socio.hu

Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3
https://www.kapa3.gr/

Το Κάπα3 στο Καρπενήσι! 30 Οκτωβρίου – 1 Νοεμβρίου 2026 στο 13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Νοσηλευτικής Ογκολογίας

Το Κάπα3 στο 13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Νοσηλευτικής Ογκολογίας: Από τη γνώση στην πράξη, με επίκεντρο τον άνθρωπο

Τρεις επιστημονικές συμμετοχές για την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, την κοινωνική και οικονομική επιβάρυνση των ασθενών και τον ρόλο της πλοήγησης στην ογκολογική φροντίδα.

30 Οκτωβρίου – 1 Νοεμβρίου 2026 | Ξενοδοχείο Montana, Καρπενήσι

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 συμμετέχει στο 13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Νοσηλευτικής Ογκολογίας, το οποίο διοργανώνεται από τον Τομέα Νοσηλευτικής Ογκολογίας του Εθνικού Συνδέσμου Νοσηλευτών Ελλάδος (ΕΣΝΕ), από τις 30 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026, στο Καρπενήσι.

Με κεντρικό μήνυμα «Οδηγώντας την Αλλαγή, Δημιουργώντας Ελπίδα», η φετινή διοργάνωση φιλοδοξεί να αναδείξει τον σημαντικό ρόλο της νοσηλευτικής ογκολογίας στην εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης, στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και στη διαμόρφωση μιας περισσότερο ολοκληρωμένης και ανθρωποκεντρικής φροντίδας.

Η παρουσία του Κάπα3 αποκτά ιδιαίτερη επιστημονική σημασία μέσα από τρεις συμμετοχές, οι οποίες συνδέουν την εκπαίδευση και την ανάπτυξη των επαγγελματιών υγείας με την εμπειρία των ασθενών, τις κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις της νόσου και την ανάγκη για οργανωμένη καθοδήγηση σε όλη την ογκολογική διαδρομή.

Οι τρεις αυτές θεματικές αποτελούν διαφορετικές αλλά αλληλοσυμπληρούμενες πλευρές ενός κοινού ζητήματος: πώς η επιστημονική γνώση μπορεί να μετατρέπεται σε ουσιαστική, προσβάσιμη και αξιολογήσιμη φροντίδα για κάθε άνθρωπο που ζει με καρκίνο.

1. Εκπαιδευτικές ανάγκες επαγγελματιών υγείας: Από τη μετάδοση της γνώσης στην πραγματική αλλαγή

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026 | 17:30–19:00

Ανοικτή επιστημονική συζήτηση

«Εκπαιδευτικές Ανάγκες Επαγγελματιών Υγείας: Ένα Κρίσιμο Ζήτημα για τη Σύγχρονη Ογκολογική Φροντίδα»

Συντονισμός: Ευαγγελή Μπίστα, PhD(c), MBA, MSc, BSc, συνιδρύτρια του Κέντρου Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3.

Η σύγχρονη ογκολογική φροντίδα εξελίσσεται με ταχύτητα. Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, εξατομικευμένη φροντίδα, αυξανόμενες ψυχοκοινωνικές ανάγκες, ψηφιακή μετάβαση και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης μεταβάλλουν σημαντικά τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απαιτούνται από τους επαγγελματίες υγείας.

Ωστόσο, η παρακολούθηση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος δεν διασφαλίζει από μόνη της την αλλαγή της επαγγελματικής πρακτικής.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν η αφομοιωτική ικανότητα των οργανισμών και των επαγγελματιών υγείας (absorptive capacity), η μεταφορά της γνώσης στην κλινική πράξη (knowledge translation), η οργανωσιακή μάθηση, η ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη διαπίστωση ότι η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο το άτομο, αλλά και το περιβάλλον στο οποίο καλείται να εφαρμόσει όσα έμαθε.

Η ηγεσία, η συνεργασία, η οργανωσιακή κουλτούρα, η πρόσβαση στην πληροφορία και η υποστήριξη των εργαζομένων μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τη μετατροπή της επιστημονικής γνώσης σε καθημερινή πρακτική.

Στη συζήτηση συμμετέχουν οι:

Ουρανία Γκοβίνα
Θεοχάρης Κωνσταντινίδης
Γιώργος Καπετανάκης
Θεοδώρα Κάππου
Μαρία Λαβδανίτη
Αικατερίνη Μανούσου
Αικατερίνη Παπαδημητρίου
Δημήτριος Παπαγεωργίου

Μέσα από τις διαφορετικές επιστημονικές και επαγγελματικές οπτικές των συμμετεχόντων, η συζήτηση επιδιώκει να αναδείξει κοινές προτεραιότητες για την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και τη σύνδεσή της με μετρήσιμες βελτιώσεις στην ποιότητα της ογκολογικής φροντίδας.

Κεντρικό ερώτημα:

Πώς περνάμε από τη μετάδοση της γνώσης στην πραγματική αφομοίωση και εφαρμογή της, δημιουργώντας επαγγελματίες και οργανισμούς ικανούς να μαθαίνουν, να εξελίσσονται και να βελτιώνουν τη φροντίδα;

2. Προσβασιμότητα στην ογκολογική φροντίδα: Υγεία, κοινωνία και οικονομία

Στρογγυλό τραπέζι

«Προσβασιμότητα στις υπηρεσίες υγείας ασθενών με κακοήθη νεοπλασματική νόσο: Μια προσέγγιση στο τρίπτυχο υγεία–κοινωνία–οικονομία»

Προεδρείο: Ιωάννα Τσάτσου και Μαρία Λαβδανίτη.

Στο πλαίσιο του στρογγυλού τραπεζιού, η Ευαγγελή Μπίστα συμμετέχει με εισήγηση:

«Οικονομική επιβάρυνση των ασθενών με καρκίνο και των οικογενειών τους»

Η διάγνωση του καρκίνου δεν επιφέρει μόνο ιατρικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Συχνά δημιουργεί ένα σύνθετο οικονομικό και κοινωνικό βάρος, το οποίο επηρεάζει τόσο τον ασθενή όσο και το οικογενειακό και υποστηρικτικό του περιβάλλον.

Η απώλεια ή μείωση εισοδήματος, οι μετακινήσεις για θεραπεία, οι πρόσθετες δαπάνες, η ανάγκη φροντίδας και οι δυσκολίες διατήρησης της επαγγελματικής δραστηριότητας μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και την πρόσβαση στη φροντίδα.

Η έννοια της οικονομικής τοξικότητας (financial toxicity) αναδεικνύει ακριβώς αυτές τις οικονομικές συνέπειες της νόσου, οι οποίες ενδέχεται να συνδέονται με ψυχολογική δυσφορία, ανασφάλεια και ανισότητες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποστηρικτικούς πόρους.

Μέσα από την εμπειρία του Κάπα3 στην κοινωνική καθοδήγηση, στην ενημέρωση για δικαιώματα και παροχές και στην υποστήριξη ασθενών και φροντιστών, η εισήγηση θα προσεγγίσει την οικονομική επιβάρυνση ως μια ουσιαστική διάσταση της ολιστικής ογκολογικής φροντίδας.

Στην ίδια θεματική περιλαμβάνονται επίσης εισηγήσεις για τους κοινωνικούς προσδιοριστές της πρόσβασης στην ογκολογική φροντίδα, από τον Γεώργιο Μανομενίδη, και για τον ρόλο των νοσηλευτών και της διεπιστημονικής ομάδας στη μείωση των εμποδίων πρόσβασης, από τη Μαρία Λαβδανίτη.

Η ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών, αλλά και από την πραγματική δυνατότητα του ανθρώπου να τις αξιοποιήσει.

3. Ο ρόλος της καθοδήγησης στην ογκολογική φροντίδα: Συστηματική ανασκόπηση

Προφορική επιστημονική ανακοίνωση

«Ο Ρόλος της Καθοδήγησης στην Ογκολογική Φροντίδα: Συστηματική Ανασκόπηση»

Συγγραφείς:

Μαρία-Γαρυφαλλιά Μπάρκα, τελειόφοιτη Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, εθελόντρια του Κάπα3.

Ευαγγελή Μπίστα, κοινωνική επιστήμονας, PhD(c), MBA, MSc, BSc, συνιδρύτρια του Κάπα3.

Η εργασία εντάσσεται στη θεματική της ψυχοκοινωνικής φροντίδας και εστιάζει στον ρόλο της οργανωμένης πλοήγησης ασθενών (patient navigation) στη σύγχρονη ογκολογία.

Η διάγνωση και η θεραπεία του καρκίνου συνδέονται με πολλαπλές ανάγκες που υπερβαίνουν την ιατρική αντιμετώπιση της νόσου.

Οι ασθενείς και οι οικογένειές τους χρειάζονται συχνά υποστήριξη στην κατανόηση πληροφοριών, στον συντονισμό υπηρεσιών, στη διεκπεραίωση διοικητικών διαδικασιών, στην πρόσβαση σε κοινωνικά δικαιώματα και στην αντιμετώπιση ψυχοκοινωνικών δυσκολιών.

Η συστηματική ανασκόπηση εξετάζει τη διεθνή βιβλιογραφία της περιόδου 2015–2026, με αναζητήσεις στις βάσεις PubMed και Embase, διερευνώντας τη συμβολή της καθοδήγησης στη συνέχεια της φροντίδας, στον συντονισμό υπηρεσιών και στην αντιμετώπιση πρακτικών και ψυχοκοινωνικών αναγκών.

Παράλληλα, αξιοποιούνται εμπειρικά δεδομένα από τη λειτουργία του Κάπα3, με στόχο τη σύνδεση των διεθνών ευρημάτων με την ελληνική πραγματικότητα.

Η εργασία αναδεικνύει τη σημασία οργανωμένων, διεπιστημονικών μοντέλων υποστήριξης, με τη συμμετοχή επαγγελματιών υγείας, κοινωνικών λειτουργών και ψυχολόγων.

Η πλοήγηση δεν περιορίζεται στην παροχή πληροφοριών. Αποτελεί μια διαδικασία αναγνώρισης αναγκών, καθοδήγησης, διασύνδεσης και υποστήριξης του ασθενούς κατά τη διάρκεια της ογκολογικής του διαδρομής.

Από την επιστημονική έρευνα στην καθημερινή πράξη του Κάπα3

Οι τρεις συμμετοχές αποτυπώνουν τη διεπιστημονική κατεύθυνση του Κάπα3 και τη συστηματική προσπάθειά του να συνδέσει την έρευνα, την εκπαίδευση και την κοινωνική υποστήριξη με τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.

Η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, η αναγνώριση της κοινωνικοοικονομικής επιβάρυνσης και η οργανωμένη πλοήγηση ασθενών δεν αποτελούν ανεξάρτητες παρεμβάσεις.

Συνδέονται μεταξύ τους και διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για ένα περισσότερο ολοκληρωμένο μοντέλο ογκολογικής φροντίδας, όπου η επιστημονική γνώση μετατρέπεται σε προσβάσιμες και ουσιαστικές υπηρεσίες.

Η κατεύθυνση αυτή αντανακλάται και στην ανάπτυξη της ΜΥΡΤΩΣ – Ψηφιακής Κοινωνικής Πλοηγού του Κάπα3, που αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να υποστηρίξει την πρόσβαση σε τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με κοινωνικά δικαιώματα, παροχές και υπηρεσίες υποστήριξης.

Η ΜΥΡΤΩ αναπτύσσεται με την τεχνολογική συνεργασία της SimasiaAI και την υποστήριξη του ΤΙΜΑ Κοινωφελούς Ιδρύματος, ενισχύοντας την προσπάθεια για αξιόπιστη, κατανοητή και ανθρωποκεντρική πληροφόρηση.

Οδηγώντας την αλλαγή, δημιουργώντας ελπίδα

Για το Κάπα3, η συμμετοχή στο 13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Νοσηλευτικής Ογκολογίας αποτελεί μια ακόμη ευκαιρία να συμβάλει στον επιστημονικό διάλογο, να ανταλλάξει γνώση και εμπειρία και να ενισχύσει τη συνεργασία ανάμεσα στους επαγγελματίες υγείας, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την Κοινωνία των Πολιτών.

Οι πραγματικές ανάγκες των ασθενών αποτελούν πολύτιμη πηγή γνώσης. Όταν αναγνωρίζονται συστηματικά, συνδέονται με την επιστημονική έρευνα και ενσωματώνονται στην εκπαίδευση και στον σχεδιασμό υπηρεσιών, μπορούν να συμβάλουν σε ουσιαστικές αλλαγές στην ογκολογική φροντίδα.

Γιατί η επιστημονική πρόοδος αποκτά πραγματική αξία όταν μεταφράζεται σε καλύτερη καθημερινότητα, λιγότερα εμπόδια και περισσότερη υποστήριξη για τον άνθρωπο.

Η φροντίδα δεν σταματά στη θεραπεία. Αφορά ολόκληρη τη ζωή.

Πληροφορίες Συμποσίου

13ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Νοσηλευτικής Ογκολογίας

30 Οκτωβρίου – 1 Νοεμβρίου 2026
Ξενοδοχείο Montana, Καρπενήσι

Διοργάνωση: Εθνικός Σύνδεσμος Νοσηλευτών Ελλάδος – Τομέας Νοσηλευτικής Ογκολογίας

Επίσημη ιστοσελίδα: https://oncologynursingcongress.esne.gr/

Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών
https://www.kapa3.gr

ΜΥΡΤΩ – Ψηφιακή Κοινωνική Πλοηγός
https://kapa3-cag-rag-hybrid-deploy.onrender.com/

Έφηβοι και Νέοι Ενήλικες με Καρκίνο: Οι Αόρατες Ψυχοκοινωνικές Προκλήσεις και το MELODIC

Οι ιδιαίτερες ψυχοκοινωνικές προκλήσεις, τα «αόρατα» σημάδια δυσφορίας και η ολιστική απάντηση του ΚΑΠΑ3 μέσα από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα MELODIC.

Η διάγνωση του καρκίνου στην εφηβεία ή στη νεαρή ενήλικη ζωή έρχεται συχνά σε μια περίοδο κατά την οποία η ζωή βρίσκεται σε ένα από τα πιο δημιουργικά και καθοριστικά της στάδια. Σπουδές, εργασία, συντροφικές σχέσεις, ανεξαρτησία, δημιουργία οικογένειας και σχεδιασμός του μέλλοντος βρίσκονται σε εξέλιξη. Μια διάγνωση καρκίνου μπορεί να διακόψει απότομα αυτή την πορεία, δημιουργώντας μια πραγματικότητα που συχνά είναι δύσκολο να κατανοήσουν ακόμη και οι ίδιοι οι νέοι άνθρωποι που τη βιώνουν.

Οι έφηβοι και νεαροί ενήλικες με καρκίνο, γνωστοί διεθνώς ως AYA (Adolescents and Young Adults), αποτελούν μια ιδιαίτερη πληθυσμιακή ομάδα στην ογκολογία. Οι ανάγκες τους δεν περιορίζονται στη θεραπεία της νόσου. Αφορούν την ταυτότητα, την αυτονομία, τις σχέσεις, τη σεξουαλικότητα, τη γονιμότητα, την εκπαίδευση, την εργασία, την οικονομική ασφάλεια και, κυρίως, την εικόνα που έχουν για το μέλλον τους και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Όταν η ζωή «μπαίνει σε αναμονή»

Για έναν νέο άνθρωπο, η εμπειρία του καρκίνου μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι η προσωπική του ζωή έχει σταματήσει, ενώ οι συνομήλικοί του συνεχίζουν να προχωρούν. Οι φίλοι σπουδάζουν, εργάζονται, ταξιδεύουν, δημιουργούν σχέσεις και οικογένειες, ενώ ο ίδιος μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με νοσηλείες, θεραπείες, κόπωση και περιορισμούς στην καθημερινότητα.

Η αλλαγή αυτή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχολογική του κατάσταση. Η κοινωνική απομόνωση, οι αλλαγές στην εικόνα σώματος, οι ανησυχίες για τη σεξουαλική ζωή και τις σχέσεις, αλλά και ο φόβος για πιθανές επιπτώσεις στη γονιμότητα αποτελούν ζητήματα που δεν είναι πάντοτε εύκολο να συζητηθούν με την οικογένεια ή ακόμη και με την ιατρική ομάδα.

Την ίδια στιγμή, η διακοπή των σπουδών ή της εργασίας μπορεί να δημιουργήσει οικονομική αβεβαιότητα και να επηρεάσει την αίσθηση ανεξαρτησίας. Έτσι, η επίδραση του καρκίνου δεν περιορίζεται στο σώμα. Επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο ο νέος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και τη θέση του μέσα στην κοινωνία.

Η ψυχική δυσκολία δεν είναι πάντα εμφανής-Τα προειδοποιητικά σημάδια

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύονται είναι ότι η ψυχολογική δυσφορία στους AYA ασθενείς δεν είναι πάντοτε εύκολα αναγνωρίσιμη.

Μπορεί να εκφραστεί σε διάφορα στάδια της θεραπείας, ακόμα και μετά το τέλος της, μέσα από θυμό προς την ιατρική ομάδα, δυσπιστία απέναντι στη θεραπεία και τις ιατρικές οδηγίες, επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις ή, αντίθετα, πλήρη αποφυγή ερωτήσεων. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως καθυστέρηση ή απουσία από ραντεβού, δυσκολία στην τήρηση της θεραπείας, αυξημένη προσκόλληση σε πληροφορίες που βρίσκονται στο διαδίκτυο ή απροθυμία να ζητήσει βοήθεια από το οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον. Άλλες φορές τα σημάδια είναι ακόμη πιο σιωπηλά: απομάκρυνση από φίλους, μειωμένη συμμετοχή σε δραστηριότητες, αίσθημα μοναξιάς, απελπισίας ή ότι «κανείς δεν μπορεί να καταλάβει τι περνάω».

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η επικοινωνία αποτελεί βασικό εργαλείο της φροντίδας. Μια ανοιχτή ερώτηση, ένας ασφαλής χώρος και κυρίως η διάθεση να ακουστεί ο νέος άνθρωπος χωρίς να υποτιμηθούν τα συναισθήματά του μπορούν να αποτελέσουν την αρχή για την έγκαιρη αναγνώριση μιας ανάγκης.

Η ολοκλήρωση της θεραπείας δεν σημαίνει πάντα το τέλος της δυσκολίας

Ένα ακόμη σημαντικό μήνυμα αφορά την περίοδο μετά το τέλος της θεραπείας. Η ολοκλήρωση της ογκολογικής θεραπείας συχνά συνοδεύεται από ανακούφιση και αισιοδοξία. Παράλληλα, όμως, μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο κενό. Η συχνή επαφή με το νοσοκομείο μειώνεται, ενώ ο νέος καλείται να επιστρέψει στην καθημερινότητά του και να επαναπροσδιορίσει τη ζωή του μετά τον καρκίνο. Το άγχος για πιθανή υποτροπή, οι αλλαγές στις σχέσεις, η επιστροφή στην εργασία ή στις σπουδές και η ανάγκη να επανασχεδιαστούν προσωπικοί στόχοι μπορεί να προκαλέσουν νέες ψυχολογικές δυσκολίες. Η ψυχολογική αποκατάσταση, επομένως, δεν ακολουθεί απαραίτητα τον ίδιο ρυθμό με τη σωματική αποκατάσταση. Η ανθεκτικότητα και η ψυχολογική δυσφορία, μάλιστα, δεν είναι αντίθετες έννοιες. Ένας νέος μπορεί να προχωρά στη ζωή του και ταυτόχρονα να εξακολουθεί να βιώνει φόβο, αβεβαιότητα ή συναισθηματική επιβάρυνση.

Από την αναγνώριση στην ουσιαστική υποστήριξη και τις αποτελεσματικές παρεμβάσεις

Η αντιμετώπιση αυτών των αναγκών απαιτεί μια προσέγγιση που βλέπει τον AYA ασθενή ως άνθρωπο και όχι μόνο ως ασθενή. Η ενεργητική ακρόαση, η ενθάρρυνση της έκφρασης των συναισθημάτων, η ενίσχυση της αυτονομίας και η σύνδεση με τις κατάλληλες υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης αποτελούν σημαντικά στοιχεία αυτής της φροντίδας. Η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει ψυχολογική ή κοινωνική φροντίδα, ομάδες συνομηλίκων, συμβουλευτική, καθώς και πρακτική υποστήριξη σε ζητήματα εργασίας, οικονομικών ή κοινωνικών δικαιωμάτων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξατομίκευση. Δεν χρειάζονται όλοι οι νέοι την ίδια μορφή υποστήριξης, ούτε βιώνουν τον καρκίνο με τον ίδιο τρόπο. Η ηλικία, το οικογενειακό περιβάλλον, η κοινωνική κατάσταση, οι προσωπικές αξίες και οι στόχοι ζωής διαμορφώνουν διαφορετικές ανάγκες.

Στο επίπεδο των ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων, προσεγγίσεις όπως η Cognitive Behavioral Therapy (CBT) μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να αναγνωρίσουν και να επαναπλαισιώσουν μη βοηθητικά μοτίβα σκέψης, να αναπτύξουν πιο προσαρμοστικές στρατηγικές αντιμετώπισης και να ανακτήσουν μια αίσθηση ελέγχου σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας. Η Acceptance and Commitment Therapy (ACT) δίνει έμφαση στην ψυχολογική ευελιξία, στην αναγνώριση και αποδοχή των δύσκολων συναισθημάτων και στη σύνδεση με τις προσωπικές αξίες, κάτι που μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν οι προτεραιότητες και οι στόχοι ζωής ενός νέου έχουν διαταραχθεί από την ασθένεια.

Παράλληλα, οι meaning-centered προσεγγίσεις μπορούν να υποστηρίξουν τους AYA ασθενείς στην αντιμετώπιση υπαρξιακών ερωτημάτων, της διαταραχής της ταυτότητας και της απώλειας, βοηθώντας τους να εντάξουν την εμπειρία του καρκίνου στην εξελισσόμενη εικόνα που έχουν για τον εαυτό και τη ζωή τους. Σημαντικό συμπλήρωμα αποτελεί και η υποστήριξη από συνομηλίκους, καθώς η επαφή με ανθρώπους που έχουν βιώσει παρόμοιες εμπειρίες μπορεί να μειώσει την κοινωνική απομόνωση, να ενισχύσει το αίσθημα ότι «δεν είμαι μόνος» και να δημιουργήσει έναν χώρο αμοιβαίας κατανόησης.

Οι παρεμβάσεις αυτές χρειάζεται να εφαρμόζονται με ευελιξία, ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο, τις προτιμήσεις, τις αξίες, το πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο και τις μεταβαλλόμενες ανάγκες κάθε νέου ανθρώπου. Η θεραπευτική σχέση, η εμπιστοσύνη, ο σεβασμός στην αυτονομία και η ενεργός συμμετοχή του ίδιου του AYA στη λήψη αποφάσεων αποτελούν βασικά στοιχεία μιας πραγματικά ανθρωποκεντρικής προσέγγισης.

Το MELODIC και η ανάγκη για μια πιο ανθρωποκεντρική φροντίδα

Η ανάγκη αυτή βρίσκεται στον πυρήνα του ευρωπαϊκού έργου MELODIC – Mental Health Support for Young Adults with Cancer, στο οποίο συμμετέχει το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – ΚΑΠΑ3.

Το MELODIC εστιάζει στην ψυχική υγεία των νέων ενηλίκων με καρκίνο και στην ενίσχυση των γνώσεων και δεξιοτήτων τόσο των ίδιων και των αγαπημένων τους, όσο και των επαγγελματιών που τους υποστηρίζουν. Στο πλαίσιο του έργου, το ΚΑΠΑ3 συμμετείχε ενεργά στη συνδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού, στην ανάπτυξη του εκπαιδευτικού πλαισίου και στην πιλοτική εκπαιδευτική παρέμβαση στην Ελλάδα.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία της ολιστικής ογκολογικής φροντίδας: η ψυχική υγεία δεν αποτελεί ένα «παράλληλο» ζήτημα, αλλά μέρος της συνολικής εμπειρίας του ανθρώπου που ζει με καρκίνο.

Μέσα από το MELODIC αναδεικνύεται επίσης η σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας και της έγκαιρης αναγνώρισης των ψυχοκοινωνικών αναγκών, ώστε οι επαγγελματίες υγείας να μπορούν να παραπέμπουν έγκαιρα τους νέους ανθρώπους στις κατάλληλες υπηρεσίες.

Γιατί έχει σημασία να ακούμε τους νέους

Η ουσιαστική φροντίδα ξεκινά από μια απλή αλλά καθοριστική αρχή: να ακούμε. Να ακούμε τον νέο που φοβάται, ακόμη και όταν δεν το εκφράζει άμεσα. Να ακούμε εκείνον που θυμώνει, εκείνον που απομακρύνεται, εκείνον που δυσκολεύεται να ακολουθήσει τη θεραπεία του. Να ακούμε και εκείνον που φαίνεται να «τα καταφέρνει», αλλά ίσως δυσκολεύεται περισσότερο από όσο δείχνει. Γιατί πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει ένας άνθρωπος που συνεχίζει να έχει σχέδια, σχέσεις, όνειρα και ανάγκη για αυτονομία.

Το ΚΑΠΑ3, μέσα από τη συμμετοχή του στο MELODIC και τις ευρύτερες δράσεις του για την ολιστική υποστήριξη των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο, συμβάλλει στην ενίσχυση μιας φροντίδας που δεν σταματά στη θεραπεία της νόσου. Μιας φροντίδας που αναγνωρίζει τις κοινωνικές και ψυχολογικές ανάγκες, ενδυναμώνει τον ασθενή και δημιουργεί γέφυρες πρόσβασης στην κατάλληλη υποστήριξη.

Γιατί η θεραπεία του καρκίνου δεν αφορά μόνο το να γίνει ο άνθρωπος καλά. Αφορά και το να μπορεί, με τη σωστή υποστήριξη, να ξαναχτίσει τη ζωή που θέλει να ζήσει.

Πηγή:

Ciampa, D., Mathew, L., Fulginiti, K., & Fortune-Kottis, S. Addressing unique psychosocial challenges in adolescent and young adult (AYA) patients with cancer. Oncology Central, 11 August 2026.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το MELODIC, τους στόχους και τις δράσεις του, καθώς και τη συμμετοχή του ΚΑΠΑ3 στο ευρωπαϊκό έργο, μπορείτε να επισκεφθείτε την ειδική ενότητα στην ιστοσελίδα μας: https://www.kapa3.gr/melodic/

Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Επίσημη παρουσίαση του MELODIC

MELODIC – European Commission

Κάπα3 – Πιλοτική εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας

MELODIC Online Symposium 2026

Επιστημονική δημοσίευση για τις ανάγκες ψυχικής υγείας

MELODIC: A European assessment of mental health needs of young adults with cancer, their caregivers and healthcare professionalsJournal of Psychosomatic Research, 2026.

MELODIC – Mental Health Support for Young Adults with Cancer EU4Health • Project No. 101161023 • 2024–2027

Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι απόψεις και γνώμες που εκφράζονται ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού για την Υγεία και τον Ψηφιακό Τομέα (HaDEA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε ο φορέας χρηματοδότησης μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για αυτές.

Απόδοση της αποποίησης ευθύνης που δημοσιεύεται στην επίσημη ιστοσελίδα MELODIC.

Melodic

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Έλενα Πανοπούλου, Κοινωνιολόγος, Συνεργάτης ΚΑΠΑ3 Τρίπολης, email: elenak3team@gmail.com, LinkedIn: http://www.linkedin.com/in/elena–panopoulou-5061aa426

Ψηφιακός Μετασχηματισμός στο Δημόσιο και στην Κοινωνία των Πολιτών: Σύγκλιση ή απόκλιση και προτάσεις

Το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – ΚΑΠΑ3, σε συνεργασία με το Κολλέγιο René Descartes, σας προσκαλεί στη διαδικτυακή ημερίδα με τίτλο:

«Ψηφιακός Μετασχηματισμός στο Δημόσιο και στην Κοινωνία των Πολιτών: Σύγκλιση ή απόκλιση και προτάσεις»

📅 Ημερομηνία: Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2026
🕡 Ώρα: 18:30 – 20:30
💻 Παρακολούθηση: Online
🎫 Συμμετοχή: Δωρεάν

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι δημόσιοι οργανισμοί, παρέχονται υπηρεσίες στους πολίτες και αναπτύσσονται δράσεις κοινωνικής υποστήριξης και συμμετοχής. Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί, η μετάβαση σε ένα περισσότερο ψηφιακό περιβάλλον δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους φορείς και σε όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Η ημερίδα επιδιώκει να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη, εξετάζοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό τόσο από την πλευρά του Δημόσιου Τομέα όσο και από την πλευρά της Κοινωνίας των Πολιτών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:

στις αλλαγές που επιφέρει η ψηφιοποίηση στον τρόπο λειτουργίας των οργανισμών,
στη σχέση κράτους, οργανισμών και πολιτών,
στις δυνατότητες αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών,
στις προκλήσεις που προκύπτουν από την άνιση πρόσβαση και χρήση των ψηφιακών εργαλείων,
και στην ανάγκη ανάπτυξης βιώσιμων, ανθρωποκεντρικών και συμπεριληπτικών ψηφιακών λύσεων.

Βασικό ερώτημα της συζήτησης

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός οδηγεί σε μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ κράτους, οργανισμών και πολιτών ή δημιουργεί νέες μορφές απόκλισης και ανισοτήτων;

Σε ποιους απευθύνεται

Η ημερίδα απευθύνεται σε:

στελέχη και εργαζομένους του Δημόσιου Τομέα,
στελέχη οργανισμών και φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών,
επαγγελματίες που συμμετέχουν στον σχεδιασμό ή την υλοποίηση ψηφιακών υπηρεσιών,
στελέχη διοίκησης και ανθρώπινου δυναμικού,
επαγγελματίες κοινωνικών και ανθρωπιστικών υπηρεσιών,
εκπαιδευτικούς, ερευνητές, ακαδημαϊκούς και φοιτητές,
και γενικότερα όσους ενδιαφέρονται για τη σχέση τεχνολογίας, Δημόσιας Διοίκησης και κοινωνίας

Θεματικοί άξονες

Στο πρόγραμμα της ημερίδας περιλαμβάνονται ενότητες για:

τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως αλλαγή τρόπου λειτουργίας,
την καινοτομία στη Δημόσια Διοίκηση,
τις εμπειρίες και τις καλές πρακτικές από το Δημόσιο,
τη συμπερίληψη, την προσβασιμότητα και τις κοινωνικές ανάγκες,
τη σχέση Δημόσιου Τομέα και Κοινωνίας των Πολιτών,
την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα δεδομένα και τις νέες δυνατότητες,
καθώς και τη διαμόρφωση προτάσεων για ένα ουσιαστικό, βιώσιμο και ανθρωποκεντρικό ψηφιακό μέλλον.Εισηγητές

Στην ημερίδα συμμετέχουν:

Αναστασία Τσαρτάρα, Επικεφαλής Τομέα «Εσωτερικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δικαιοσύνης και Θεσμών», Γενική Γραμματεία Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης
Δρ. Εμμανουήλ Αλεξανδράκης, Adjunct Professor – Strategic Development and Internationalisation Advisor, Athens University of Economics & Business
Ευαγγελή Μπίστα, Cofounder / Strategic Partnerships Lead, Kapa3 – Cancer Guidance Centre
Ειρήνη Γκόνη, Συνεργάτης ΕΔΥΤΕ ΑΕ
Δημήτρης Παπαδάκης, Co-Founder & Head of Sales, SimasiaAI
Αριστέα Αρχοντίδου, MSc in Health Policy & Planning, Συνεργάτης ΚΑΠΑ3.

Βεβαίωση παρακολούθησης

Σε όλους τους συμμετέχοντες θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης από το Κολλέγιο René Descartes και το ΚΑΠΑ3.

Δήλωση συμμετοχής

Η συμμετοχή είναι ελεύθερη και μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή μέσω της επίσημης φόρμας:
🔗 https://cnam.gr/webinar_digital_transformation_public_management/

Οκτώβριος 2026 | Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού

Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι τα πιο ισχυρά «όπλα» απέναντι στον καρκίνο του μαστού. Παρόλο που πρόκειται για τον συχνότερο τύπο καρκίνου στις γυναίκες, τα νέα είναι ενθαρρυντικά: όταν ανιχνεύεται σε αρχικό στάδιο, το ποσοστό ίασης ξεπερνά το 90%!

Ας δούμε αναλυτικά τα επιδημιολογικά δεδομένα, τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πρόληψη, την υποδομή της χώρας, αλλά και πώς το κράτος διευκολύνει την πρόσβαση στις εξετάσεις.

Τα Στατιστικά Δεδομένα:

Η Εικόνα στην Ελλάδα και στην ΕΕ Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στον γυναικείο πληθυσμό στην Ελλάδα και παγκοσμίως:

Νο 1 Καρκίνος στις Γυναίκες:

Σύμφωνα με τα νεότερα επιδημιολογικά δεδομένα του Global Cancer Observatory (International Agency for Research on Cancer, 2024), ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνά διαγνωσμένος καρκίνος στις γυναίκες στην Ελλάδα, με περίπου 8.700 νέα περιστατικά ετησίως και περισσότερους από 2.400 θανάτους.

1 στις 8 γυναίκες: Υπολογίζεται ότι 1 στις 8 γυναίκες θα εμφανίσει τη νόσο κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής της.

Ποσοστά Επιβίωσης: Η 5ετής επιβίωση ξεπερνά το 91% συνολικά, ενώ όταν η διάγνωση γίνεται σε αρχικό στάδιο (Στάδιο 0 ή Ι), τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης αγγίζουν το 99%.

Υψηλή Διαθεσιμότητα Υποδομών: Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat (October, 2026), η Ελλάδα διαθέτει μία από τις υψηλότερες αναλογίες μαστογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταγράφοντας 7,6 μονάδες μαστογραφίας ανά 100.000 κατοίκους (μαζί με τη Κύπρο που καταγράφει 6,9), έναντι χωρών όπως η Ιταλία (3,7) ή η Σουηδία (1,1).

(Eurostat, October 2026)

2. Αντιλήψεις και Εμπόδια στον Προληπτικό Έλεγχο Παρά την υψηλή διαθεσιμότητα τεχνολογικού εξοπλισμού στη χώρα μας, παρατηρείται συχνά υστέρηση στη συστηματική συμμετοχή των γυναικών στα προγράμματα προληπτικού ελέγχου (screening).

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε από τους Toska et al. (2025), η οποία αξιολόγησε τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές των γυναικών στην Ελλάδα γύρω από τον προληπτικό έλεγχο μαστού (χρησιμοποιώντας το σταθμισμένο ερωτηματολόγιο BCSBQ-12), η πρόληψη επηρεάζεται από τρεις βασικούς παράγοντες:

1.Γνώσεις (Knowledge): Το επίπεδο ενημέρωσης γύρω από τη σημασία της μαστογραφίας και τα συμπτώματα. Γυναίκες με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερες γνώσεις σχετικά με τις εξετάσεις. 2.Στάσεις & Πεποιθήσεις (Attitudes): Οι προσωπικές αντιλήψεις για τη χρησιμότητα της έγκαιρης διάγνωσης.

3.Υποκειμενικά και Πρακτικά Εμπόδια (Barriers): Στα εμπόδια περιλαμβάνονται ο φόβος για πιθανό εύρημα, το άγχος της εξέτασης, η έλλειψη χρόνου, η οικονομική επιβάρυνση ή η δυσκολία πρόσβασης σε δομές υγείας. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων είναι απαραίτητη ώστε οι ενημερωτικές εκστρατείες να εστιάζουν όχι μόνο στη διαθεσιμότητα των εξετάσεων, αλλά και στην άρση του φόβου και της προκατάληψης.

3. Εθνικό Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» («Φώφη Γεννηματά») (Υπουργείο Υγείας, Οκτώβριος 2026): Δωρεάν Εξετάσεις με ένα SMS Για την εξάλειψη των οικονομικών και πρακτικών εμποδίων, το Υπουργείο Υγείας υλοποιεί το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» (Πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά»), προσφέροντας δωρεάν προληπτικές εξετάσεις.

Πώς λειτουργεί η διαδικασία:

1.Αποστολή SMS: Οι γυναίκες που ανήκουν στις ηλικιακές ομάδες στόχους και έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση λαμβάνουν αυτόματα ενημερωτικό SMS με το παραπεμπτικό για δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία.

2.Χρήση ΑΜΚΑ: Ακόμη κι αν δεν έχετε ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, μπορείτε να κλείσετε το ραντεβού σας εύκολα με τον ΑΜΚΑ σας μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr.

3.Πλήρης Κάλυψη: Το πρόγραμμα καλύπτει δωρεάν τη μαστογραφία, τη δωρεάν επίσκεψη στον γιατρό για εκτίμηση, καθώς και το συμπληρωματικό υπερηχογράφημα μαστών εφόσον απαιτηθεί.

4. Τα Βασικά Βήματα της Πρόληψης

Ψηφιακή Μαστογραφία: Πρώτη μαστογραφία αναφοράς μεταξύ 35-40 ετών και ετήσιος έλεγχος μετά τα 40 (ή σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας). Υπερηχογράφημα Μαστών: Συμπληρωματικός έλεγχος, ιδιαίτερα χρήσιμος σε γυναίκες με πυκνούς μαστούς.

Μηνιαία Αυτοεξέταση: 7-10 ημέρες μετά την έναρξη της περιόδου, αφιερώστε λίγα λεπτά για να γνωρίσετε το σώμα σας και να εντοπίσετε τυχόν αλλαγές.

Υγιεινός Τρόπος Ζωής: Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, τακτική σωματική άσκηση, μεσογειακή διατροφή και περιορισμός του αλκοόλ και του καπνίσματος.

Θυμηθείτε: Η πρόληψη δεν είναι πράξη φόβου, αλλά πράξη φροντίδας προς τον εαυτό μας. Ελέγξτε το κινητό σας για το SMS ή μπείτε στο proliptikes.gov.gr και κλείστε το ραντεβού σας σήμερα!

Βιβλιογραφικές Αναφορές

International Agency for Research on Cancer. (2024). Greece: Fact sheets. Global Cancer Observatory (GLOBOCAN). World Health Organization. https://gco.iarc.who.int/today/data/factsheets/populations/300-greece-fact-sheets.pdf

Eurostat. (2026, October 2). Breast cancer screening in the EU: A snapshot. European Commission. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/edn-20261002-1

Toska, A., Pappa, E., Goula, A., Kontodimopoulos, N., & Niakas, D. (2025). Knowledge, attitudes, and barriers regarding breast cancer screening among women in Greece using the BCSBQ-12 tool. PubMed Central (PMC), PMC12118008.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12118008/ Υπουργείο Υγείας. (2026, Οκτώβριος 13). Συνεχίζεται το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»: Δωρεάν προληπτικές εξετάσεις μαστού με ένα απλό SMS [Δελτίο Τύπου].

Ελληνική Δημοκρατία, Υπουργείο Υγείας. https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy/press-releases/14839-synexizetai-to-laquo-prolambanw-raquo-dwrean-prolhptikes-eksetaseis-mastoy-me-ena-aplo-sms

Νέες γυναίκες και προχωρημένος καρκίνος του μαστού: Η παγκόσμια έρευνα Project 528 και ο αγώνας του ΚΑΠΑ3 για ολιστική φροντίδα

Μια διάγνωση που ανατρέπει τα πάντα

«Η φροντίδα δεν σταματά στη θεραπεία. Αφορά ολόκληρη τη ζωή.»

Η διάγνωση του προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε μια νέα γυναίκα δεν αποτελεί απλώς μια σοβαρή ιατρική πρόκληση. Είναι μια βίαιη ανατροπή σε μια περίοδο της ζωής που χαρακτηρίζεται από τη δημιουργία οικογένειας, την εξέλιξη της επαγγελματικής καριέρας, τον επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας και τον σχεδιασμό του μέλλοντος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και η Christina Thammasen, ηλικίας 45 ετών, η οποία ζει με μεταστατικό καρκίνο του μαστού πάνω από επτά χρόνια, «υπάρχει μια σαφής γραμμή στη ζωή μου πριν από τη διάγνωση με προχωρημένο καρκίνο του μαστού και στη ζωή μου μετά».

Τα πρόσφατα αποτελέσματα της παγκόσμιας έρευνας Project 528, τα οποία παρουσιάστηκαν στο 8ο Διεθνές Συνέδριο Συναίνεσης για τον Προχωρημένο Καρκίνο του Μαστού (ABC8, 6–8 Νοεμβρίου 2025, Λισαβόνα) από το Young Survival Coalition, έρχονται να επιβεβαιώσουν με αδιάσειστα δεδομένα αυτό που βιώνουμε καθημερινά στο Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών (ΚΑΠΑ3) : ότι η ογκολογική φροντίδα, όσο προηγμένη κι αν είναι ιατρικά, παραμένει συχνά κατακερματισμένη όταν πρόκειται για τις πραγματικές, καθημερινές ανάγκες των ασθενών.

Η έρευνα Project 528 είναι η πρώτη παγκόσμια μελέτη που καταγράφει τις ξεχωριστές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέες γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο του μαστού. Στην έρευνα συμμετείχαν 3.881 γυναίκες από 67 χώρες, εκ των οποίων οι 385 ήταν κάτω των 40 ετών. Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά και αποδεικνύουν ότι ο καρκίνος στις νεότερες ηλικίες (όπως και στους ασθενείς κατηγορίας AYA – Εφήβων και Νέων Ενηλίκων) δεν επηρεάζει μόνο την κλινική εικόνα, αλλά κλονίζει συθέμελα την κοινωνική, οικογενειακή και οικονομική υπόσταση του ατόμου.

Τα αποκαλυπτικά δεδομένα της έρευνας Project 528

Τα στοιχεία που προέκυψαν για τις γυναίκες κάτω των 40 ετών αποτυπώνουν το τεράστιο βάρος που καλούνται να σηκώσουν στην καθημερινότητά τους:

Μητρότητα και Οικογένεια: Σχεδόν οι μισές γυναίκες (48%) που ζουν με προχωρημένο καρκίνο του μαστού έχουν παιδιά κάτω των 18 ετών. Η διαχείριση της ασθένειας παράλληλα με την ανατροφή μικρών παιδιών δημιουργεί τεράστια πρακτικά και συναισθηματικά φορτία.

Εργασία και Οικονομική Κατάρρευση: Το 64% των γυναικών δήλωσε ότι η επαγγελματική τους πορεία διαταράχθηκε σοβαρά μετά τη διάγνωση. Το 40% συσσώρευσε ιατρικά χρέη, ενώ το ποσοστό εκείνων που αισθάνονταν οικονομικά ασφαλείς συρρικνώθηκε θεαματικά από 51% πριν τη διάγνωση σε μόλις 3% μετά την έναρξη της θεραπείας!

Ψυχολογική Επιβάρυνση και Ποιότητα Ζωής: Το 80% των ασθενών ανέφερε σοβαρή ψυχολογική δυσφορία. Ζητήματα όπως η εικόνα του σώματος, η γονιμότητα, η σεξουαλική υγεία και η απώλεια της καθημερινής αυτονομίας αποτελούν ευρεία προβλήματα, τα οποία όμως σπάνια συζητώνται ή αντιμετωπίζονται συστηματικά στο πλαίσιο της τυπικής νοσοκομειακής φροντίδας.

Καθυστερήσεις στη Διάγνωση: Το 40% των γυναικών καθυστέρησε να αναζητήσει ιατρική φροντίδα. Οι κύριοι λόγοι ήταν η υποτίμηση ή απόρριψη των ανησυχιών τους από τους γιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας, η έλλειψη ενημέρωσης αλλά και ο φόβος. Αξιοσημείωτο είναι ότι μόνο το 14% διαγνώστηκε μέσω προληπτικού ή τακτικού ελέγχου (screening), ενώ το 85% οδηγήθηκε στη διάγνωση αφού οι ίδιες οι γυναίκες εντόπισαν κάποιο σύμπτωμα.

Ελλείμματα Ενημέρωσης και Πρόσβασης στην Εξατομικευμένη Ιατρική: Ενώ το 90% υποβλήθηκε σε γενετικό έλεγχο για κληρονομικές μεταλλάξεις, μόνο το 59% πραγματοποίησε γονιδιωματικό έλεγχο του ίδιου του όγκου — μια εξέταση απαραίτητη για τη λήψη αποφάσεων στοχευμένης θεραπείας. Επιπλέον, μόνο το 46% ενημερώθηκε για περισσότερες από μία θεραπευτικές επιλογές, με τις στοχευμένες θεραπείες να αποτελούν την κατηγορία που κατανοούσαν λιγότερο. Παρότι οι διαδικτυακές κοινότητες αποτελούν πηγή ενδυνάμωσης, μόλις το 43% παραπέμφθηκε σε αυτές από την θεραπευτική ομάδα.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Young Survival Coalition, Jennifer Merschdorf, το ισχύον σύστημα φροντίδας απαιτεί υπερβολικά συχνά από τις ίδιες τις ασθενείς να γίνουν «συνήγοροι του εαυτού τους» (self-advocacy), την ίδια στιγμή που παλεύουν με την κόπωση, τον φόβο και την οικονομική εξάντληση.

Η γέφυρα του ΚΑΠΑ3: Από τη διαπίστωση των αναγκών στην ουσιαστική δράση

Τα ευρήματα του Project 528 δεν αποτελούν απλώς στατιστικά στοιχεία· είναι ο καθρέφτης των δυσκολιών που αντιμετωπίζει καθημερινά ο ογκολογικός ασθενής και στην Ελλάδα. Στο ΚΑΠΑ3 (Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών), πιστεύουμε ακράδαντα ότι η μάχη με τον καρκίνο δεν δίνεται μόνο στα ογκολογικά συμβούλια και στις αίθουσες χημειοθεραπείας, αλλά σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής.

Η αποστολή του ΚΑΠΑ3 γεννήθηκε ακριβώς για να καλύψει αυτά τα μεγάλα κενά που αναδεικνύει η παγκόσμια έρευνα:

Πλοήγηση και Καθοδήγηση στο Υγειονομικό και Κοινωνικό Σύστημα

Όπως αναφέρει η καθηγήτρια Fatima Cardoso, Πρόεδρος της ABC Global Alliance, οι ασθενείς χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις, εξατομικευμένη φροντίδα και δικαιώματα. Στο ΚΑΠΑ3 παρέχουμε δωρεάν υπηρεσίες Navigation (Πλοήγησης). Βοηθάμε τους ασθενείς και τις οικογένειές τους να κατανοήσουν τα δικαιώματά τους, να διαχειριστούν γραφειοκρατικές διαδικασίες, να αποκτήσουν πρόσβαση σε αναπηρικά επιδόματα, ασφαλιστικές καλύψεις και διευκολύνσεις στην εργασία. Κανένας ασθενής δεν πρέπει να αισθάνεται μόνος και απληροφόρητος μέσα σε ένα λαβυρινθώδες σύστημα.

Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη και Ποιότητα Ζωής

Με το 80% των νέων ασθενών να βιώνει έντονο ψυχικό στρες, η ψυχολογική πλαισίωση αποτελεί προτεραιότητα. Στο ΚΑΠΑ3 προσφέρουμε ψυχολογική υποστήριξη προσαρμοσμένη στις ανάγκες των ασθενών και των φροντιστών τους. Δημιουργούμε ασφαλείς χώρους συζήτησης για θέματα που συχνά θεωρούνται «ταμπού» — όπως η εικόνα σώματος, η απώλεια γονιμότητας, η σεξουαλική υγεία και η διαχείριση του άγχους της υποτροπής.

Πρακτική Βοήθεια και Φροντίδα της Οικογένειας

Όταν μια νέα μητέρα αντιμετωπίζει τον προχωρημένο καρκίνο, η φροντίδα των παιδιών, οι μετακινήσεις για τις θεραπείες και η διεκπεραίωση των καθημερινών οικιακών υποχρεώσεων μετατρέπονται σε έναν δυσβάσταχτο καθημερινό άθλο. Το ΚΑΠΑ3 σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις πρακτικής υποστήριξης, συνδέοντας τους ασθενείς με υποστηρικτικές δομές και προσφέροντας λύσεις που ελαφρύνουν το καθημερινό βάρος της οικογένειας.

Ενδυνάμωση, Ενημέρωση και Διεκδίκηση (Advocacy)

Συμφωνώντας απόλυτα με το μήνυμα της έρευνας, θεωρούμε ότι η έγκυρη ενημέρωση είναι δύναμη. Ενισχύουμε την ικανότητα των ασθενών να θέτουν τις σωστές ερωτήσεις στους θεράποντες ιατρούς τους, να κατανοούν τις θεραπευτικές τους επιλογές (συμπεριλαμβανομένης της στοχευμένης ιατρικής και των γονιδιωματικών ελέγχων) και να συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν στη ζωή τους. Παράλληλα, αγωνιζόμαστε σε επίπεδο πολιτικών υγείας για τη διαμόρφωση ενός συμπεριληπτικού συστήματος που θα αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των νέων καρκινοπαθών (AYAs).

Συνεχίζουμε μαζί, διεκδικώντας μια καλύτερη ποιότητα ζωής

Η έρευνα Project 528 αποτελεί έναν οδικό χάρτη για το μέλλον. Μας υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει μια γυναίκα που θέλει να συνεχίσει να ζει, να αγαπά, να εργάζεται, να ανατρέφει τα παιδιά της και να ονειρεύεται.

Όπως τονίζει η Christina: «Πρέπει να συνεχίσεις να παλεύεις, να προχωράς μπροστά, να ζεις τη ζωή σου».

Στο ΚΑΠΑ3, δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε καθημερινά ώστε καμία γυναίκα, κανένας νέος άνθρωπος με καρκίνο να μην παλεύει μόνος. Διεκδικούμε μαζί μια ολιστική φροντίδα που δεν θεραπεύει μόνο το σώμα, αλλά αγκαλιάζει τον άνθρωπο σε όλες τις διαστάσεις της ζωής του.

Εάν είστε νέος/νέα ασθενής ή φροντιστής και χρειάζεστε καθοδήγηση, ψυχολογική υποστήριξη ή ενημέρωση για τα δικαιώματά σας, η ομάδα του ΚΑΠΑ3 είναι εδώ για εσάς. Επικοινωνήστε μαζί μας στο 210 5221424 ή μέσω της ιστοσελίδας μας.

Πηγή:

ABC Global Alliance. ABC8: Global survey highlights challenges that young breast cancer patients face. Oncology Central, 6 November 2025.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Έλενα Πανοπούλου, Κοινωνιολόγος, Συνεργάτης ΚΑΠΑ3 Τρίπολης, email: elenak3team@gmail.com, LinkedIn: http://www.linkedin.com/in/elena-panopoulou-5061aa426

Η ΜΥΡΤΩ ανανεώνεται: από την πληροφορία στην ουσιαστική πλοήγηση

Η νέα έκδοση της ΜΥΡΤΩ είναι πλέον live. Με μεγαλύτερη έμφαση στην προσβασιμότητα, στις αξιόπιστες πηγές και στην ανθρώπινη εποπτεία, περνά από την απλή παροχή πληροφορίας στην ουσιαστική ψηφιακή πλοήγηση ασθενών και φροντιστών.

Η ανανέωση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αναβάθμιση. Είναι ένα ακόμη βήμα προς έναν διαφορετικό τρόπο ψηφιακής υποστήριξης: από την απλή παροχή πληροφορίας στην κατανόηση, την καθοδήγηση και την πλοήγηση.

Γιατί όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με τον καρκίνο, το πρόβλημα δεν είναι πάντα ότι δεν υπάρχει πληροφορία. Συχνά το δύσκολο είναι να καταλάβει ποια πληροφορία τον αφορά και τι πρέπει να κάνει μετά.

Από την πληροφορία στο επόμενο βήμα

Η ογκολογική διαδρομή περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από τη διάγνωση και τη θεραπεία. Ασθενείς και οικογένειες καλούνται συχνά να διαχειριστούν παράλληλα δικαιώματα και παροχές, πιστοποίηση αναπηρίας, μετακινήσεις, εργασιακά ζητήματα, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και επικοινωνία με διαφορετικές υπηρεσίες.

Η πληροφορία υπάρχει, αλλά είναι συχνά διάσπαρτη, σύνθετη ή διατυπωμένη με τρόπο που δυσκολεύει τον άνθρωπο να τη χρησιμοποιήσει.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται ο ρόλος της πλοήγησης.

Να βοηθήσει τον άνθρωπο να βρει, να κατανοήσει, να αξιολογήσει και τελικά να αξιοποιήσει την πληροφορία που χρειάζεται.

Η ΜΥΡΤΩ σχεδιάστηκε με αυτή τη λογική: να μετατρέπει σύνθετη και κατακερματισμένη πληροφορία σε περισσότερο κατανοητή και αξιοποιήσιμη καθοδήγηση.

Τι φέρνει η ανανεωμένη ΜΥΡΤΩ

Η νέα έκδοση προσφέρει μια πιο άμεση και προσβάσιμη εμπειρία χρήσης.

Ο χρήστης μπορεί να επικοινωνεί γραπτά ή φωνητικά, να ακούει την απάντηση, να επιλέγει ελληνικά ή αγγλικά και να προσαρμόζει το μέγεθος των γραμμάτων. Παράλληλα, οι έτοιμες θεματικές επιλογές μπορούν να βοηθήσουν κάποιον που δεν γνωρίζει από πού να ξεκινήσει ή πώς να διατυπώσει την ερώτησή του.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στις πηγές της πληροφορίας. Η ΜΥΡΤΩ εξελίσσεται με τη λογική του source-grounded και human-supervised AI: η Τεχνητή Νοημοσύνη υποστηρίζει την αναζήτηση και οργάνωση της πληροφορίας, αλλά η αξιοπιστία, η διαφάνεια και η ανθρώπινη εποπτεία παραμένουν βασικές αρχές του σχεδιασμού της.

Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο

Η ΜΥΡΤΩ δεν είναι γιατρός και δεν παρέχει εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή. Δεν αντικαθιστά τον κοινωνικό λειτουργό, τον ψυχολόγο, τον νοσηλευτή ή οποιονδήποτε άλλο επαγγελματία υγείας.

Ο ρόλος της είναι να μειώνει την πολυπλοκότητα, να βοηθά τον άνθρωπο να προσανατολίζεται και να τον φέρνει πιο κοντά στην κατάλληλη πληροφορία, υπηρεσία ή ανθρώπινη υποστήριξη.

Η ίδια αρχή ισχύει και για τους φροντιστές, οι οποίοι συχνά λειτουργούν ως συντονιστές της φροντίδας, διαχειριστές πληροφοριών και πλοηγοί δικαιωμάτων και υπηρεσιών. Η ΜΥΡΤΩ σχεδιάζεται και για εκείνους, αναγνωρίζοντας ότι αποτελούν ουσιαστικό μέρος της συνολικής διαδρομής.

Προσβασιμότητα, εμπιστοσύνη και προστασία δεδομένων

Για το Κάπα3, η ψηφιακή καινοτομία έχει αξία μόνο όταν παραμένει προσβάσιμη και συμπεριληπτική.

Γι’ αυτό η νέα ΜΥΡΤΩ δίνει έμφαση στην απλή γλώσσα, στη φωνητική αλληλεπίδραση και σε επιλογές που μπορούν να διευκολύνουν ανθρώπους με διαφορετικά επίπεδα ψηφιακού και υγειονομικού γραμματισμού.

Παράλληλα, ο χρήστης ενημερώνεται για τον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων του και για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, με διακριτές επιλογές συγκατάθεσης και δυνατότητα αιτήματος διαγραφής δεδομένων.

Γιατί η εμπιστοσύνη σε ένα ψηφιακό εργαλείο υγείας δεν αφορά μόνο το τι απαντά. Αφορά και πώς λειτουργεί, ποιες πηγές χρησιμοποιεί και πώς σέβεται τον άνθρωπο που το χρησιμοποιεί.

«Τι πρέπει να κάνω μετά;»

Ίσως αυτή η ερώτηση συνοψίζει καλύτερα τη φιλοσοφία της ΜΥΡΤΩ:

«Τι πρέπει να κάνω μετά;»

Ένας άνθρωπος που βρίσκεται αντιμέτωπος με τον καρκίνο δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να γνωρίζει από πριν ποιος φορέας είναι αρμόδιος, σε ποια ιστοσελίδα βρίσκεται η σωστή πληροφορία ή ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει.

Θα πρέπει να μπορεί να εκφράσει την ανάγκη του και να βρίσκει καθοδήγηση που είναι αξιόπιστη, κατανοητή, προσβάσιμη και ανθρώπινα υποστηριζόμενη.

Αυτή είναι η κατεύθυνση της ανανεωμένης ΜΥΡΤΩ.

Από την πληροφορία στην κατανόηση.
Από την κατανόηση στην πλοήγηση.
Και από την πλοήγηση στο επόμενο βήμα.

ΠΛΟΗΓΗΘΕΙΤΕ ΣΤΗΝ ΜΥΡΤΩ

Η νέα έκδοση είναι πλέον στο live

https://kapa3-cag-rag-hybrid-deploy.onrender.com

Η ΜΥΡΤΩ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΤΙΜΑ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ

Μάθετε περισσοτερα για το Καπα3 : www.kapa3.gr

ΜΥΡΤΩ: Από τις πραγματικές ανάγκες στην ευρωπαϊκή επιστημονική παρουσία (ESMO)

Η ΜΥΡΤΩ, ο ψηφιακός Πλοηγός Κοινωνικών Δικαιωμάτων που αναπτύσσει το Κάπα3, κάνει ένα σημαντικό βήμα από την εμπειρία του πεδίου προς την ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα, με δύο εργασίες που έγιναν δεκτές σε διοργανώσεις της EONS και της ESMO το 2026.

Η πρώτη εργασία, “MYRTO as an AI-Supported Navigation Model for Equitable Access to Cancer Care: Real-World Needs from 1,083 Beneficiaries”, θα παρουσιαστεί ως poster στο EONS19 at ESMO 2026, στη Μαδρίτη, 24–26 Οκτωβρίου 2026.

Η εργασία βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες 1.083 ωφελουμένων του Κάπα3 και αναδεικνύει οκτώ βασικά πεδία πλοήγησης: κοινωνικά δικαιώματα και παροχές, πιστοποίηση αναπηρίας και διοικητικές διαδικασίες, πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, μετακίνηση και γεωγραφικά εμπόδια, εργασία και κοινωνική προστασία, υγειονομικό και ψηφιακό γραμματισμό, υποστήριξη φροντιστών και παραπομπή σε ανθρώπινη υποστήριξη όταν απαιτείται.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η ισότιμη πρόσβαση στην ογκολογική φροντίδα δεν αφορά μόνο την κλινική πληροφορία. Αφορά και τη δυνατότητα του ανθρώπου να βρίσκει, να κατανοεί και να αξιοποιεί αξιόπιστη πληροφορία σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο της ζωής του.

Από την ανάγκη στην αξιολόγηση της τεχνολογίας

Η δεύτερη εργασία, “Source-Based Artificial Intelligence (AI) Navigation for Fragmented Nonclinical Cancer-Support Information: Pilot Evaluation of a Human-Supervised System”, έγινε δεκτή ως e-Poster στο ESMO AI & Digital Oncology Congress 2026, 16–18 Νοεμβρίου 2026.

Εδώ, η έμφαση μεταφέρεται στον τρόπο λειτουργίας και αξιολόγησης της ΜΥΡΤΩ ως ενός source-grounded, human-supervised συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η πιλοτική αξιολόγηση βασίστηκε σε 448 έγκυρα έγγραφα και 29.148 ευρετηριασμένα αποσπάσματα, ενώ εξετάστηκαν 100 προκαθορισμένα ερωτήματα. Στα 84 ερωτήματα που μπορούσαν να απαντηθούν, παρήχθησαν τεκμηριωμένες και αξιοποιήσιμες απαντήσεις χωρίς να απαιτηθούν αλλαγές μετά τον έλεγχο των ειδικών του Κάπα3. Παράλληλα, το σύστημα εφαρμόζει μηχανισμούς διευκρίνισης, αποχής ή ανακατεύθυνσης όταν τα δεδομένα είναι ανεπαρκή ή όταν ένα ερώτημα αφορά ιατρική συμβουλή ή βρίσκεται εκτός του πεδίου λειτουργίας του.

Δύο εργασίες, μία κοινή φιλοσοφία

Οι δύο επιστημονικές εργασίες αποτυπώνουν δύο συμπληρωματικές πλευρές της ΜΥΡΤΩ: τις πραγματικές ανάγκες που οδήγησαν στη δημιουργία της και τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία επιχειρεί να ανταποκριθεί σε αυτές με τεκμηρίωση, σαφή όρια και ανθρώπινη εποπτεία.

Για το Κάπα3, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει την ανθρώπινη υποστήριξη. Στόχος είναι να συμβάλει σε μια περισσότερο προσβάσιμη, κατανοητή και αξιόπιστη πλοήγηση, διατηρώντας τον άνθρωπο στο επίκεντρο.

Η παρουσία της ΜΥΡΤΩ σε δύο σημαντικές ευρωπαϊκές επιστημονικές διοργανώσεις αποτελεί ένα ακόμη βήμα στη μεταφορά της εμπειρίας του Κάπα3 από το πεδίο στον ευρωπαϊκό διάλογο για την ισότιμη πρόσβαση, την ψηφιακή υγεία και την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το έργο ΜΥΡΤΩ χρηματοδοτείται από το ΤΙΜΑ Κοινωφελές Ίδρυμα.

Μαθετε περισσοτερα : https://kapa3-cag-rag-hybrid-deploy.onrender.com